Тогтоол №21667

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүл салалт, эд хөрөнгийн маргаантай холбоотой хэрэг. Харилцагч нь гэрлэлтээ цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг, хамтран өмчлөх бvх эд хvмvvнийг хуваалцах тухай шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Гэрлэлтийг цуцлуулж, хүүхдийг эхэд нь үлдээж, эд хөрөнгийг хуваан тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Харилцагч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрч, эд хөрөнгөөс ногдох хэсгийг нэмэгдүүлэх, хүүхдийн асрамж, тэтгэлгийг өөрчлөх шаардлагатай гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх гэрлэлтийн байдал, гэр бүлийн гишүүдийн эрх ашгийг харгалзан, эд хөрөнгийг бодит байдал, хуулийн дагуу хуваалцсан. Хүүхдийн асрамж, тэтгэлгийн асуудлыг хүүхдийн эрх ашгийг дээдлэн шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч "Монполимет" ХХК нь "Монгео" ХХК-ийн эзэмшилд байсан тусгай зөвшөөрлийг худалдан авахдаа Засгийн газрын тогтоолыг зөрчсөн эсэх маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: "Монполимет" ХХК нь Засгийн газрын 2018 оны 101 дүгээр тогтоолыг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Засгийн газар нь тогтоол нь хууль зүйн үндэслэлтэй, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-30, **Дугаар**: 210/МА2018/02376 - **Шийдвэр**: Засгийн газрын 2018 оны 101 дүгээр тогтоолыг хүчингүй болгосон. - **Үндэслэл**: Засгийн газрын 2018 оны 101 дүгээр тогтоол нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 74.1, 74.2, 74.3-т заасан зохицуулалтыг зөрчиж, хууль бус дүгнэлт гаргасан. Тусгай зөвшөөрлийг шилжүүлэх асуудал нь Засгийн газрын эрх хэмжээнд хамаарахгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-12-13, **Дугаар**: 210/МА2018/02376 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй гэж үзсэн. - Засгийн газрын 2018 оны 101 дүгээр тогтоол нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 74.1-д заасан тусгай зөвшөөрлийг шилжүүлэх тухай зохицуулалтыг буруу тайлбарлаж, эрх хэмжээгээ хэтрүүлэн гаргасан нь тогтоогдсон. - Тусгай зөвшөөрлийг шилжүүлэн авахад Засгийн газраас зөвшөөрөл авах шаардлагагүй. Энэ нь зөвхөн эрх шилжүүлснийг бүртгэх үүрэгтэй. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 74.2-т "Тусгай зөвшөөрөл шилжүүлсэн этгээд нь энэ хуулийн 5.1-д заасан төрийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээд бол тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх тухай асуудлыг Засгийн газар хэлэлцэн шийдвэрлэнэ" гэсэн нь зөвхөн шилжүүлж буй талд хамаарна. - Засгийн газрын тогтоол нь тусгай зөвшөөрөл шилжүүлж авч буй "Монполимет" ХХК-д үйлчилж байгаа нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - Иймд Засгийн газрын тогтоолыг хүчингүй болгосон анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь хариуцагч “Тайгам Алтай” ХХК-иас 23,000,000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: “Эй Ти Эм” ХХК - **Хариуцагч**: “Тайгам Алтай” ХХК ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 10 дугаар сарын 02-ны өдрийн “Хөрөнгө барьцаалах тухай гэрээ”-гээр “Эй Ти Эм” ХХК нь “Тайгам Алтай” ХХК-д 23,000,000 төгрөгийг зээлдүүлсэн. - Гэрээний хугацаа 2023 оны 10 дугаар сарын 02-ны өдрөөс 2023 оны 11 дүгээр сарын 02-ны өдрийг хүртэл байсан бөгөөд “Тайгам Алтай” ХХК нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-06-24, **Дугаар**: 181/ШШ2024/02541 - “Тайгам Алтай” ХХК-иас 23,000,000 төгрөг гаргуулж, “Эй Ти Эм” ХХК-д олгох. - Улсын тэмдэгтийн хураамжид 230,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар зээлийн гэрээ нь нэг тал мөнгө буюу эд хөрөнгийг нөгөө талын өмчлөлд шилжүүлж, нөгөө тал нь уг мөнгө буюу эд хөрөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан өгөхөөр тохиролцсон байхыг хэлнэ. - “Хөрөнгө барьцаалах тухай гэрээ”-ний 3.1-д хариуцагч нь 2023 оны 11 дүгээр сарын 02-ны өдөр зээлсэн мөнгийг буцаан төлөх үүрэг хүлээсэн боловч үүргээ биелүүлээгүй. - Иргэний хуулийн 282.1-д зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд зээлсэн мөнгө, эд хөрөнгийг буцаан өгөх үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн хоёр тал гэрлэлтээ цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, харилцаа тогтоох, эд хөрөнгийн хуваалцах асуудлаар маргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх гэрлэлтийг цуцлуулж, хүүхдийг эхэд нь үлдээж, эцэгтэйгээ харилцах эд хөрөнгийн эрхийг тогтоож, эд хөрөнгийг хуульд заасан журмаар хуваалцсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэр бүлийн харилцааг зохицуулах хуулийн хэрэглээ, хүүхдийн эрх ашиг, эд хөрөнгийн тэгш хуваалцах зарчмыг баримталсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 2019 онд нийтийн эзэмшлийн зам талбайд зам засварын ажил хийж гүйцэтгэсэн ч гэрээний үнийг бүрэн төлөөгүй тул үлдэгдэл төлбөр 40,000,000 төгрөгийг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: "Т" ХХК, хариуцагчаас 40,000,000 төгрөг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Зам, тээврийн хөгжлийн яам, нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-06-03, **Дугаар**: 210/МА2021/00742 - **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.1.1, 4.1.2-т зааснаар хариуцагч нь захиргааны акт гаргах эрх бүхий байгууллага биш тул захиргааны хэргийн шүүхэд хамаарах маргаан биш гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-06-28, **Дугаар**: 210/МА2021/01046 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийг захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалалд хамаарахгүй гэж буруу дүгнэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч "Т" ХХК нь Зам, тээврийн хөгжлийн яамтай 2019 онд "Улсын чанартай автозамын засвар, арчлалтын ажил гүйцэтгэх" гэрээ байгуулсан нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 3.1.2-т заасан захиргааны гэрээний шинжтэй. - Захиргааны ерөнхий хуулийн 3.1.2-т заасан захиргааны гэрээ болон түүнийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой үүссэн маргаан нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 4.1.1-д зааснаар захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалалд хамаарна. - Анхан шатны шүүх маргааныг захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалалд хамаарахгүй гэж үзсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 4.1.1-т заасан хэргийн харьяаллыг буруу тодорхойлсон. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь зүйтэй.