Тогтоол №10698·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч О.Б нь 2002 онд 14 м.кв талбайтай авто зогсоол худалдан авсан боловч өөрөө эзэмшиж ашиглаагүй, ах Д.Б-ээр ашиглуулж байсан. Д.Б нь 2011 онд С.П-д, С.П нь 2017 онд М.А-д тус тус худалдсан байна. Авто зогсоолын өмчлөх эрхийг анх 2023.01.16-ны өдөр О.Б-ийн нэр дээр бүртгүүлж, 2023.02.10-ны өдөр О.Б-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Э нь М.А-тай 3,000,000 төгрөгөөр худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: О.Б нь 2023.02.10-ны өдрийн худалдах, худалдан авах гэрээг Иргэний хуулийн 56.1.3-т заасан "өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хэлцэл" гэж үзэн хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, өмчлөлийг буцаан шилжүүлэхийг шаардсан. Учир нь түүний өмчлөлийн авто зогсоолын зах зээлийн үнэ 30,000,000 төгрөг байхад 3,000,000 төгрөгөөр худалдах хүсэл зориг байгаагүй гэж тайлбарласан.
- **Хариуцагч**: М.А нь 2017 онд С.П-гээс 20,000,000 төгрөгөөр авто зогсоолыг худалдан авсан бөгөөд 2023 оны гэрээ нь өмчлөх эрхийг шилжүүлэх зорилготой байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-14, **Дугаар**: 101/ШШ2024/02611
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах, худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр байгуулагдсан бөгөөд энэхүү гэрээний үндсэн дээр авто зогсоолын өмчлөх эрх шилжсэн. Гэрээнд заасан 3,000,000 төгрөгийн үнэ нь талуудын хүсэл зоригийг илэрхийлээгүй гэх нь халхавчилсан хэлцэл гэж үзэх үндэслэл болохгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-08-16, **Дугаар**: 210/МА2024/01613
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, 2023.02.10-ны өдрийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, авто зогсоолыг нэхэмжлэгч О.Б-ийн нэр дээр шилжүүлэн бүртгэхийг Улсын бүртгэлийн Ерөнхий газарт даалгасан.
- **Үндэслэл**: Гэрээг байгуулах үед С.П нь авто зогсоолын өмчлөгч байгаагүй тул М.А-д худалдах эрхгүй байсан. Мөн худалдагч нь авто зогсоолыг 3,000,000 төгрөгөөр худалдах хүсэл зориггүй байсан тул энэ нь 2017 оны 20,000,000 төгрөгийн хэлцлийг халхавчлах зорилготой байсан гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-11-14, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01374
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь Иргэний хуулийн 56.1.3-т заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн бөгөөд хариуцагчийн хүндэтгэх шалтгааныг үл харгалзан хэргийг шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх өмчлөх эрхийг үүсгэсэн үүргийн хэлцлийн талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй бөгөөд Иргэний хуулийн 56.1.3-т заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- "Өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хэлцэл" гэдэг нь тухайн хэлцлийг хийх хүсэл зориггүйгээр зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилготой, дүр үзүүлсэн хэлцэл юм. Зөвхөн гэрээнд заасан үнийн тохиролцоо нь талуудын хүсэл зоригийн илэрхийлэлд нийцээгүй нь уг хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэхэд хангалтгүй.
- Нэхэмжлэгч О.Б болон хариуцагч М.А нарын хооронд 2023.02.10-ны өдөр байгуулагдсан худалдах-худалдан авах гэрээг өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэхгүй.
- Иргэний хуулийн 56.1.2-т заасан дүр үзүүлсэн хэлцэл мөн боловч нэхэмжлэгчээс хариуцагчид үл хөдлөх эд хөрөнгө шилжсэн өмчийн хэлцэл нь энэ үүргийн хэлцэлд суурилаагүй, харин үүнээс өмнө хийгдсэн бусад үүргийн хэлцэлд үндэслэсэн тул хүчин төгөлдөр өмчийн хэлцэл гэж үзнэ.
- Гаражийн өмчлөх эрх шилжих үйлдэл нь 2023.02.10-ны өдрийн 3,000,000 төгрөгөөр гараж худалдах-худалдан авах гэрээ дээр суурилаагүй байна.
- Хийсвэрлэх зарчмын хүрээнд өмчийн хэлцлийг хүчингүй гэж үзэхэд үүргийн хэлцлийг хүчингүй болгосон үндэслэл шууд нөлөөлөхгүй. Өмчийн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байхын тулд түүнийг хүчингүй гэж үзэх үндэслэл тусдаа тогтоогдсон байхыг шаардана.
- Нэхэмжлэгч О.Б нь өөрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр дамжуулан хариуцагч М.А-д өмчлөх эрхийг шилжүүлэх хэлцлийг хийхдээ үл хөдлөх эд хөрөнгө үүргийн хэлцлийн дагуу Д.Б-аас С.П-д, С.П-гээс М.А-д шилжсэн тухай үйл баримтыг мэдэж, хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 109.1-д заасан үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг шилжүүлэх журмыг зөрчөөгүй, Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар хэлцлийг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газар бүртгүүлснээр нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх дуусгавар болсон байна.
ХуульTech