Тогтоол №17600·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Бат-Эрдэнэ, Ж.Энхтүвшин нар орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс хариуцагч орон сууцыг бусдад худалдсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Бат-Эрдэнэ, худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт 30,839,647 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Ж.Энхтүвшин, үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлээр 20,853,924 төгрөгийн хохирол гаргуулах.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-06, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02918
- **Шийдвэр**: Ж.Энхтүвшингээс 18,900,000 төгрөг гаргуулж Б.Бат-Эрдэнэд олгож, үндсэн нэхэмжлэлийн 11,939,647 төгрөгийг, Ж.Энхтүвшингийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 65.5-д зааснаар талуудын байгуулсан гэрээг хууль зөрчсөн, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзсэн.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2021-02-19, **Дугаар**: 210/МА2021/00094
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээс Ж.Энхтүвшингээс 1,000,000 төгрөг гаргуулж шийдвэрлэсэн хэсгийг, сөрөг нэхэмжлэлээс 1,853,924 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон хэсгийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын хуулийн үндэслэлийг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 109.1, 110.1-ийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, талуудын гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж дүгнэсэн нь буруу. Талуудын гэрээ бичгээр үйлдэгдэж, нотариатчаар гэрчлэгдсэн тул хуулиар тавигдсан хэлбэрийн шаардлагыг хангасан.
- Иргэний хуулийн 109.1, 110.1 нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжих үр дагаврыг зохицуулдаг бөгөөд үүргийн эрх зүйн хэлцлийн үр дагавраас ялгаж тайлбарлах ёстой.
- Нэхэмжлэгч гэрээний үнийг хугацаанд нь төлөөгүйгээс хариуцагч гэрээний зүйл болох орон сууцыг бусдад худалдсан үйл баримт тогтоогдсон.
- Талууд Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзсан бол мөн хуулийн 205.1-д зааснаар хэн алиндаа шилжүүлсэн зүйлийг буцаан шаардах эрхтэй.
- Б.Бат-Эрдэнэ нь М.Мөнхсайханы дансанд нийт 24,800,000 төгрөг шилжүүлсэн нь тогтоогдсон. Ж.Энхтүвшингийн 1,000,000 төгрөгийг хүлээн аваагүй гэх тайлбар үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч гэрээний үнийг хугацаанд нь төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 227.1-д зааснаар хохирол шаардах эрхгүй.
- Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид буцаан төлсөн 5,810,000 төгрөгийг хасч 24,800,000 төгрөгөөс тооцоход 18,900,000 төгрөг гаргуулахад анхан шатны шүүх тооцооллын алдаа гаргасан боловч нэхэмжлэгч давж заалдах гомдол гаргаагүй.
- Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. Түрээсийн гэрээ бодитой хэрэгжсэн эсэх болон орон сууцны худалдах худалдан авах гэрээтэй холбоотой байсан нь тогтоогдоогүй. Орон сууцыг хямд үнээр худалдсан нь гэрээний чөлөөт байдлын зарчимтай нийцсэн.
- Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын хуулийн үндэслэлийг Иргэний хуулийн 243.1, 205.1, 227.1 болгон өөрчилсөн.