Тогтоол №20841

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц захиалгаар бариулах гэрээ болон орон сууц хөлслөх гэрээг үндэслэн төлбөр, алданги шаардсан хэрэг. Гэрээ цуцлагдсан, хариуцагч төлбөр хийгээгүй, нэхэмжлэгч орон сууцыг анх байсан байдалдаа оруулах засварын зардал болон бэлэглэсэн эд зүйлийн үнийг шаардсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох, мөн эд мөрийн баримтыг нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхны шийдвэр нь үндэслэлгүй, шүүх хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй гэж үзэн шийдвэрийг хүчингүй болгох, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгуулах гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчлөн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангах ёстой гэж үзэн давж заалдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан үзээд, анхан шатны шүүх хууль буруу хэрэглээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчөөгүй гэж дүгнэн, давж заалдах гомдлуудыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Талууд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд нотлох баримт гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах гомдлыг хүлээж авахад саад болсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг гэмтээсэн, угаалгын машины үнийг төлөөгүй тул төлбөр, алданги гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууц хөлслөх гэрээний төлбөр, алданги 3,272,500 төгрөг, орон сууц засварлахад шаардагдах 5,460,000 төгрөг, угаалгын машины төлбөр 591,400 төгрөг, нийт 9,323,900 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, орон сууц хөлслөх гэрээний төлбөрийг төлөх үндэслэлгүй, орон сууцыг ердийн элэгдлээс илүү муутгаагүй, угаалгын машиныг буцаан өгсөн тул үнийг төлөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-06, **Дугаар**: 142/ШШ2020/00611 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 3,088,823 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 6,235,077 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 289.1.3, 289.1.4, 302.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-02, **Дугаар**: 93 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч болон нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-15, **Дугаар**: 001/ИХ2020/00885 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч болон хариуцагчийн өмгөөлөгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, үйл баримтыг буруу үнэлсэн гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 302.1-д заасан орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулагдаж, 2018 оны 3 дугаар сар хүртэл хэрэгжсэн. - Хариуцагч 2018-03-04-ний өдрөөс эхлэн хэрэглээний ус, цахилгааныг тасалснаар амьдран суух боломжгүй болж байрнаас гарсан гэх тайлбарыг нэхэмжлэгч үгүйсгээгүй тул орон сууцны хөлс шаардах эрхгүй. - Орон сууц захиалан бариулах гэрээ цуцлагдсантай холбоотойгоор бэлгэнд ирсэн угаалгын машиныг хариуцагч орон сууцыг хүлээлгэн өгөхдөө үлдээсэн тул Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь харилцан буцаасан гэж үзнэ. Иймд угаалгын машины үнэ шаардах үндэслэлгүй. - Хариуцагч амьдарч байх хугацаандаа орон сууцыг ердийн элэгдлээс илүү муутгасан, дотор монтажийг дур мэдэн өөрчилсөн байх тул засварын зардалд 3,088,823 төгрөгийг гаргуулах нь үндэслэлтэй. - Хоёр шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг зөв дүгнэж, хэрэглэх ёстой хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц хөлслүүлэгчээс барьцаа төлбөр буцаан гаргуулахаар шаардсан. Хариуцагч нь орон сууц хөлслүүлэгч гэрээнээс үндэслэлгүй татгалзсан тул засвар хийсний зардлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн зардлын нэг хэсгийг гаргуулж, хариуцагчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэрийн зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, орон сууцны доголдолтой байдлыг үндэслэл болгон гэрээг цуцалсан нь хуульд нийцсэн, харин засвар хийсний зардлыг хохиролд тооцож гаргуулсан нь буруу гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулагдсан. Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу орон сууцны нөхцөл байдал шаардлага хангахгүй тул гэрээг цуцалж, төлсөн барьцаа төлбөрөө буцаан авахаар шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн тавьсан шаардлагын дагуу засвар хийсэн хэмээн нэхэмжилсэн. Шүүх нь орон сууцны доголдолтой байдал, нэхэмжлэгчийн гэрээнээс татгалзсан нь үндэслэлтэй гэж үзсэн. Харин хариуцагчийн орон сууцанд хийсэн засвар нь гэрээ байгуулахаас өмнө хийгдсэн нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, түүнийг хохирол хэмээн нэхэмжлэгчээс гаргуулах нь буруу гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг орон сууцыг эзэмшил, ашиглалтаас чөлөөлж, ашигласан төлбөр гаргуулах, хариуцагч нь орон сууцанд хийсэн засварын зардал гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний нөхцөл, засварын зардал, орон сууц ашигласны төлбөрийн асуудлыг бүрэн тогтоогоогүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц захиалгын гэрээтэй холбоотойгоор үүссэн нэхэмжлэлийн шаардлага. Нэхэмжлэгч нь захиалгын гэрээг зөрчсөнөөс үүссэн хохирлыг (засварын зардал, ашиглалтын зардал, алдагдсан орлого, торгууль) шаардсан. Хариуцагч нь гэрээг зөрчөөгүй, нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн зардлууд үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 4 908 946 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, алдагдсан орлого, торгуулийн хэсгийг нэмж хангуулахаар гомдол гаргасан. Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зардлын нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан орон сууц захиалгын гэрээний дагуу төлбөр төлөх нөхцөл хангагдаагүй тул гэрээ цуцлагдсан. Хуульд зааснаар гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд гэрээгээр авсан зүйлсээ харилцан буцааж өгөх, учирсан хохирлоо шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхээс баримтласан дүгнэлт, хуулийн хэрэглээ нь зөв байсан. Гэрээ цуцлагдсан тул нэхэмжлэгч нь алдагдсан орлого, торгууль шаардах эрхгүй. Хариуцагч нь орон сууцны засварын зардал, ашиглалтын зардлыг төлөх үүрэгтэй.