Тогтоол №20821

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлж, эзэмшиж ашигласны төлбөр гаргуулахыг шаарджээ. Хариуцагч нь орон сууц худалдан авах гэрээний дагуу эзэмшиж байгаа бөгөөд төлбөр төлөх боломжгүй болсон гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдлол гаргагч нь нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй гэж үзжээ. Худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу орон сууцны өмчлөх эрх хариуцагч нарт шилжээгүй, нэхэмжлэгч нь өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн байсан тул гэрээнээс татгалзах эрхгүй гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Худалдах-худалдан авах гэрээгээр үүрэг харилцаа үүссэн боловч өмчлөх эрх шилжээгүй тул эзэмшлийг хууль бус гэж үзэхгүй. Нэхэмжлэгчийн гэрээнээс татгалзах эрх үүсээгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцыг худалдан авсан гэх үндэслэлээр хариуцагчийг албадан чөлөөлүүлэхийг шаарджээ. Хариуцагч нь гэрээг газраар сольж авсан, улмаар бусдад дамжуулан шилжүүлсэн байхад нэхэмжлэгч өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлээгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчдыг орон сууцнаас албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр гаргажээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх хуулийг зөв хэрэглээгүй, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн гэх гомдлыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Тус хэргийг хянах шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцээгүй байна. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авах гэрээгээр худалдагч талаас өмчлөлдөө бодитоор шилжүүлж авсан эсэх, эсвэл эрхийн доголдолгүй хөрөнгийг хүлээн авч эзэмших эрхтэй эсэх нь тогтоогдоогүй тул Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэл хангагдахгүй байх тул давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц худалдан авсан боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээ аваагүй байхад хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, нэмэлт төлбөр шаардсан гэх гомдолтой. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс мөнгө авсан боловч гүйцэтгэгчээс шалтгаалсан ажил дутуу байдлаас болж өмчлөх эрхийг шилжүүлэн өгөх боломжгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг шилжүүлэхийг хариуцагч О...-д даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч О..., хариуцагчийн өмгөөлөгч нар анхан шатны шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй бус, гуравдагч этгээдийн эрх ашгийг хөндсөн, гүйцэтгэгч нь ажлаа бүрэн хийгээгүй байхад шийдвэр гаргасан гэх үндэслэлээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхийг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн, хариуцагч нь орон сууцыг нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгч шилжүүлэхдээ үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг шилжүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг зөрчсөн. Хариуцагчийн гүйцэтгэгчээс болсон гэх тайлбар болон нэмэлт төлбөр шаардсан нь нотлогдоогүй, хэргийн баримтаар няцаагдсан. Давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өмчлөх эрхээ баталгаажуулсан орон сууцыг хариуцагч хууль бусаар эзэмшиж байна гэж үзэн, албадан чөлөөлүүлэх нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний дагуу төлбөр төлж, шударга эзэмшигч болсон гэж тайлбарлаж, нэхэмжлэлийг эс хүлээнэ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийг орон сууцнаас албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамж төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, талуулын харилцааг буруу тодорхойлсон, хуулийг буруу хэрэглэсэн хэмээн гомдол гаргав. Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь хөрөнгө оруулалтын гэрээ, улмаар шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаагаар орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоогдсон. Хариуцагч нь өмчлөх эрх шилжүүлэх хэлцэл хийхдээ өмчлөгч биш этгээдтэй хийсэн тул уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус болохыг анхан шатны шүүх зөв тогтоосон. Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрх нь улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр үүсдэг бөгөөд хариуцагч нь маргаан бүхий байрны өмчлөгчөөр бүртгүүлээгүй. Хариуцагчийн өмнөх нэхэмжлэлүүд нь улсын бүртгэлийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулах асуудлаар хэрэгсэхгүй болгогдсон нь тогтоогдсон үйл баримт юм. Иймд давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.М нь "..." ХХК-тай орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, үнийг төлсөн боловч орон сууцны өмчлөх эрх шилжигдээгүй, харин өөр орон сууц хүлээлгэн өгсөн. "..." ХХК болон "..." ХХК-ийн хоорондын гэрээний үүрэг биелэгдээгүйгээс өмчлөх эрхийн гэрчилгээг гаргуулж чадахгүй байна. - **Нэхэмжлэгч**: Н.М нь орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, өмчлөх эрх шилжүүлэхийг "..." ХХК-д даалгахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: "..." ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрч, орон сууцны талбайн зөрүү үнэ 13,483,729 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. "..." ХХК нь үндсэн нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-01-12, **Дугаар**: 183/ШШ2022/00121 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Н.Мыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг "..." ХХК-д даалгаж, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 109.1, 112.1, 243.1, 252.1, 253.1, 254.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-08, **Дугаар**: 210/МА2022/00663 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "..." ХХК - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлүүдийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 243.1, 251.1-д заасан үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч, "..." ХХК-ийн хооронд гэрээний харилцаа үүсээгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-07-06, **Дугаар**: 210/МА2022/00663 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Н.М - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Н.М болон хариуцагч "..." ХХК-ийн хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан нь зөв боловч, "..." ХХК нь гэрээгээр тохирсон 65 тоотын орон сууцыг шилжүүлэх боломжгүй болсон. - Хожим нь 63 тоотын 54.98 м.кв орон сууцыг шилжүүлэхээр нэмэлт өөрчлөлт оруулж, хүлээлгэн өгсөн. - Гэвч 63 тоот орон сууц "..." ХХК-ийн өмчлөлд бүртгэгдсэн бөгөөд "..." ХХК нь "..." ХХК-тай байгуулсан ажил гүйцэтгэх гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн нөхцөлд л орон сууцыг авах эрх үүснэ. Энэ нөхцөл бүрдээгүй байна. - Анхан шатны шүүх 65 тоот орон сууцыг гэрээний зүйл доголдолтой гэж үзэхдээ тухайн орон сууц нэг бүрийн шинжээр тодорхойлогдох эд хөрөнгө болохыг харгалзаагүй нь алдаатай. Иргэний хуулийн 254.1-д заасан доголдолтой эд хөрөнгийг солиулах нь төрлийн шинжээр тодорхойлогдох эд хөрөнгийн хувьд боломжтой. - "..." ХХК нь 63 тоот орон сууцны өмчлөх эрхийг өөртөө олж аваагүй, өмчлөгч болох эрх үүсээгүй тул нэхэмжлэгч Н.М нь "..." ХХК-тай аливаа гэрээ байгуулаагүй байхад Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар өмчлөгч "..." ХХК-д холбогдуулан шаардлага гаргах үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч Н.М нь 63 тоот орон сууцны эзэмшлийг "..." ХХК болон "..." ХХК-тай байгуулсан гэрээг үндэслэн, "..." ХХК-тай байгуулсан худалдах-худалдан авах гэрээгээр төлбөр төлж шударгаар олж авсан тул Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу шударга эзэмшигч нь шаардлага хангагдах хүртэл эд хөрөнгийг буцаан өгөхөөс татгалзах эрхтэй. - Иймд давж заалдах шатны шүүх үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн. Харин "..." ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 106.1-ийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн байна.