Тогтоол №5538·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "А Э ББСБ" ХХК нь Н.Д-ад 2016 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдөр 100,000,000 төгрөгийг 10 сарын хугацаатай, сарын 4 хувийн хүүтэйгээр зээлдүүлсэн. Хариуцагч нь нийт 18,500,000 төгрөгийг төлсөн боловч зээлийн үүргээ бүрэн биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар шүүхэд хандсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "А Э ББСБ" ХХК нь Н.Д-аас зээлийн гэрээний үүрэгт 144,086,665 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Н.Д нь 18,500,000 төгрөг төлсөн бөгөөд үүнээс 3,500,000 төгрөг нь үндсэн зээлд, үлдсэн нь хүүнд тооцогдсон. Гэрээний хугацаа 2017 оны 9 дүгээр сарын 22-нд дууссан тул гэрээ сунгагдсан гэдгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, мөн нэмэгдүүлсэн хүүг тооцох үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-16, **Дугаар**: 183/ШШ2018/01210
- **Шийдвэр**: Н.Д-аас 121,500,000 төгрөг гаргуулж, "А Э ББСБ" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 22,586,665 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээний дагуу шийдвэрлэсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-18, **Дугаар**: 1647
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөхийг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-11-20, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан эрх зүйн харилцаа үүссэнийг харгалзан үзэхгүй шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, Н.Д-аас 144,086,665 төгрөг гаргуулж "А Э ББСБ" ХХК-д олгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж үзсэн нь үндэслэлгүй.
- "А Э ББСБ" ХХК нь Санхүүгийн зохицуулах хорооноос олгосон тусгай зөвшөөрлийн үндсэн дээр зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг нь хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр тогтоогдсон.
- Банк бус санхүүгийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 6.1, 7 дугаар зүйлд банк бус санхүүгийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрлийн дагуу эрхлэх боломжтойг, мөн зээлийн үйл ажиллагаа нь түүний нэг төрөл болохыг заасан.
- Иймд талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д заасан банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээ байгуулагдсан гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Зээлийн гэрээний 2.1.5-д зааснаар зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд хэтэрсэн хугацааны хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэг хүлээсэн тул нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д зааснаар хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхтэй.
- Дээрх үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангах нь зүйтэй.