Тогтоол №15724·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Т.Б нь хариуцагч “Д- М-” ХХК-д ажиллаж байхдаа үйлдвэрлэлийн осолд орж, зүүн гараа тайруулж, насан туршийн тахир дутуу болсон. Улмаар компанийн удирдлагууд гэм буруутайд тооцогдож эрүүгийн хариуцлага хүлээсэн. Хохирогч нь компанитай хийсэн хэлцлийн зарим заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохиролд нөхөн төлбөр шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Т.Б - Эрүүл мэндэд гэм хор учруулсны улмаас учирсан хохиролд нийт 182,175,840 төгрөг гаргуулах, хэлцлийн зарим хэсгийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах.
- **Хариуцагч**: Д- М- ХХК - Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй, учирсан хохирлыг бүрэн барагдуулсан гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-05, **Дугаар**: 544
- **Шийдвэр**: Т.Б-, “Д- М-” ХХК-ийн хооронд байгуулагдсан 2019 оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 01 дугаартай хэлцлийн 3, 4 дэх заалтыг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцож, хариуцагчаас 5,205,024 төгрөг гаргуулж, үлдэх 176,970,816 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 228.6, 497.1, 505.1-д заасан бөгөөд хэлцлийн 3, 4 дэх заалт нь нэхэмжлэгчийн шүүхэд хандах эрхийг хязгаарласан тул хүчин төгөлдөр бусд тооцогдоно. Мөн хариуцагч нь 12 сартай тэнцэх хэмжээний нөхөн төлбөрийг нэг ба түүнээс дээш удаа олгох ёстой.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2020-06-16, **Дугаар**: 135/2019/01001/и
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч болон хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангуулахаар, хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хэлцлийн 3 дахь заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, 182,175,840 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хариуцагч “Д- М-” ХХК нь нэхэмжлэгчид эмчилгээ, байрны түрээс, эд хогшил, нөхөн олговор зэрэгт нийт 73,215,530 төгрөг, мөн 47,000,000 төгрөгөөр үнэлэгдэх 2 өрөө байрыг олгосон нь Иргэний хуулийн 497.1, 505.1 болон Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.1-д заасан нөхөн төлбөр болон гэм хорыг арилгасан үйлдэл гэж үзнэ.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн сарын дундаж цалингийн зөрүүг зөвхөн хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь, хугацаа тогтоосон актад заасан 12 сараар тооцох ёстой байсныг Хөдөлмөрийн хуулийн 97.1.1-д заасан нөхөн төлбөрийг олгохтой нийцүүлэн шийдвэрлээгүй нь учир дутагдалтай.
- Хэлцлийн 3 дахь заалт болох "Цаашид энэ хэргийн талаар ямарваа нэгэн гэм хорын хохирол нэхэмжлэл гаргахгүй байх" гэсэн нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16.14, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.1-д заасан иргэний шүүхэд хандах эрхийг ноцтой зөрчсөн тул Иргэний хуулийн 56.1.1-д заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус байна.
- Харин хэлцлийн 4 дэх заалт болох "Энэ тохиролцоо нь “Д- М-” ХХК болон хохирогч Т.Б нарын хооронд хийсэн эцсийн тохиролцоо бөгөөд үүгээр үйлдвэрийн ослоос учирсан хохирлыг бүрэн төлж, барагдуулж байгааг харилцан хүлээн зөвшөөрөлцсөн болно" гэсэн нь нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчөөгүй, харин хохирлоо бүрэн барагдуулж авснаа илэрхийлсэн агуулгатай тул үүнийг хүчин төгөлдөр бусд тооцсон нь буруу.
- Нэхэмжлэгч хэлцлийн 4 дэх заалтыг ноцтой төөрөгдлийн улмаас хийсэн гэж тайлбарласан боловч энэ талаар нотлоогүй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй.
ХуульTech