Тогтоол №7583·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.Ц-ийн эцэг Х.С нь 1943 онд улс төрийн хилс хэрэгт 10 жил хорих ялаар шийтгэгдэж, 1959 онд цагаатгагдсан. С.Ц нь аавынхаа хилс хэрэгт хэлмэгдсэний улмаас үүссэн нөхөх олговрыг нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: С.Ц нь аав Х.С-ийн нөхөх олговор болох 40,000,000 төгрөгийг Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-т заасны дагуу олгохыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Прокурор нь С.Ц-д 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговрыг олгох нь үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-25, **Дугаар**: 181/ШШ2019/02413
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч С.Ц-ын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-т заасан нөхөх олговор нь хэлмэгдэгчийн эд хөрөнгийн эрх зөрчигдсөнтэй холбоотой учирсан хохирлыг нөхөх зорилготой бөгөөд хэлмэгдэгчийн гэр, орон байр, эд хөрөнгийг хураасан үйл баримт тогтоогдоогүй тул нөхөх олговор олгох үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-16, **Дугаар**: 2121
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-05, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: С.Ц
- **Гомдлолын шалтгаан**: Эд хөрөнгийг хураасан баримт байхгүй гэх шалтгаанаар нөхөх олговор олгохгүй байгаа нь буруу, хуулийн зорилгод нийцэхгүй байна гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгч С.Ц-д 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговор олгохоор шийдвэрлэсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүхүүд Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2-т заасан "Энэ хуулийн 23.1-д заасны дагуу орон сууц аваагүй улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчид..." гэсэн урьдчилсан нөхцөлийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Хуулийн 13.2 дахь хэсгийг "23 дугаар зүйлийн 23.1-ийн дагуу гэр, орон сууц аваагүй бол" гэж ойлгох ёстой. Хэлмэгдэгч хэлмэгдүүлэлтийн улмаас гэр, орон сууцаа хураалгасан үйл баримт тогтоогдсон байхыг шаардахгүй.
- 2018 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийн үзэл баримтлал нь хэлмэгдэгч нь нэг бол 23 дугаар зүйлийн 23.1-ийн дагуу орон сууц, гэр авах, эсвэл хэрэв аваагүй бол 13 дугаар зүйлийн 13.2-т заасан нөхөх олговрыг авах боломжтой гэж үзэхээр байна.
- Иймд, Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2 дахь хэсэгт заасан нөхөх олговор нь "зөвхөн хэлмэгдүүлэлтийн улмаас гэр, орон сууцаа хураалгуулсан этгээдэд хамааралтай" гэж тайлбарлах нь хуулийн зорилгод нийцэхгүй.
- С.Ц нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 10.1.3-т заасан нөхөх олговор нэхэмжлэх эрхтэй этгээд мөн.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.2-т заасныг удирдлага болгон Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2, 16.1-д зааснаар С.Ц-д улсын төсвөөс 40,000,000 төгрөг олгох нь зүйтэй.
ХуульTech