Тогтоол №6701·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: З.Б-гийн эцэг Т.Төмөр нь 1938 онд улс төрийн хилс хэрэгт 10 жилийн хорих ялаар шийтгэгдэж, 1990 онд цагаатгагдсан. З.Б- нь эцгийнхээ хилс хэрэгт хэлмэгдсэний улмаас сургуулиас хөөгдөж, эд хөрөнгө хураалгаж хохирсон тул нөхөх олговор нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: З.Б- нь эцэг Т.Төмөр нь улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэж цагаатгагдсан тул Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-д заасны дагуу 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговор олгохыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Төрийг төлөөлж прокурор Т.Төмөр нь улс төрийн хэргээр шийтгэгдэж, цагаатгагдсан, З.Б- нь түүний төрсөн охин болох нь тогтоогдсон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах нь зүйтэй гэсэн тайлбар гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-03, **Дугаар**: 181/ШШ2019/02493
- **Шийдвэр**: З.Б-гийн 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговор гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-д заасан үндэслэлгүй. Хуулийн 13.2-т заасан нөхөх олговор нь орон сууц эзэмших эрх нь зөрчигдөж, сэргээгдээгүй хэлмэгдэгч, түүний гэр бүлийн гишүүдэд олгогдох бөгөөд хэлмэгдэгч бүрд олгохоор хуульчлаагүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-27, **Дугаар**: 213
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2019 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдрийн 181/ШШ2019/02493 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-23, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: З.Б-
- **Гомдлолын шалтгаан**: Аав нь хилс хэрэгт хэлмэгдэж, цагаатгагдсан байхад охин нь нөхөн олговор авч чадахгүй байгаа нь дахин хэлмэгдүүлж байна.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13 дугаар зүйлд 2018 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн хуулиар оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт нь нөхөх олговрыг нэг удаа бус, харин хуульд заасан үндэслэлээр хоёр удаа олгож болох үзэл баримтлалтай.
- Хуулийн 13.2-т заасан “энэ хуулийн 23.1-д заасны дагуу орон сууц аваагүй” гэсэн нөхцөлийг “хэлмэгдүүлэлтийн улмаас гэр, орон сууцаа хураалгаад одоо болтол аваагүй” гэж ойлгож хэрэглэсэн нь буруу. 13.2-т заасан зохицуулалт нь "нөхөх олговор"-ын талаархи зохицуулалт бөгөөд "гэр, орон сууцаа хураалгаж, түүний оронд орон сууц, эсхүл орлох мөнгө аваагүй байх" нөхцөл шаардаагүй.
- Хуулийн 13.2.1, 13.2.2-т заасан нөхөх олговрыг хэлмэгдэгч, хэлмэгдэгч нас барсан бол хэлмэгдэгчийн эхнэр /нөхөр/, эсхүл төрсөн болон үрчилж авсан хүүхэд, хэлмэгдэгчийг нас барснаас хойш 10 сараас илүүгүй хугацааны дотор төрсөн хүүхдэд олгохоор хуульчилсан.
- Улсын Их Хурлын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн Үндсэн хуулийн Цэцэд гаргасан тайлбарт 13.2-т заасан нөхцлөөр хэлмэгдэгч, түүний эхнэр /нөхөр/, эсхүл хүүхдэд нөхөх олговор дахин олгохоор хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан гэж дурдсан.
- З.Б- нь хэлмэгдэгч Т.Төмөрийн төрсөн охин болох нь тогтоогдсон бөгөөд өмнө нь орон сууц, гэр, эдгээрийг орлох мөнгөн олговор авч байгаагүй.
- Иймд Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-т зааснаар З.Б-д 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговор олгох үндэслэлтэй.
ХуульTech