Тогтоол №19673

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчид 10,000,000 төгрөгийг 7 хувийн хүүтэй зээлүүлсэн бөгөөд хугацаанд нь төлөгдөөгүй тул гэрээг шинэчилж, 6 хувийн хүүтэйгээр дахин зээлийн гэрээ байгуулсан. Хариуцагч зээлийн хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрч, үндсэн зээлээс хасалт хийхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Баньдсүрэн, зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 15,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Дашдэлгэр, 6,900,000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрөх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-19, **Дугаар**: 102/ШШ2017/03454 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Дашдэлгэрээс 12,600,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Баньдсүрэнд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 2,400,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг тодорхойлсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-27, **Дугаар**: 210/МА2018/00551 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн гэрээгээр мөнгө шилжүүлээгүй байхад хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзэн хүү тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, төлбөрийн хэмжээг багасгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчдын хооронд байгуулсан гэрээний эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх тооцооллын хувьд алдаа гаргасан тул давж заалдах шатны шүүх залруулах боломжтой гэж үзсэн. - Талууд 2016 оны 07 дугаар сарын 19-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг 1 сарын хугацаатай, 7 хувийн хүүтэйгээр зээлдүүлэхээр тохиролцсон боловч уг гэрээг сунгасан, хүү тооцохоор тохиролцсон талаар бичгийн баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 2,100,000 төгрөг төлсөн болохыг талууд маргаагүй. Үүнийг зээлийн хүүд 700,000 төгрөг, үндсэн зээлээс 1,400,000 төгрөгийг хасч тооцож, зээлийн үлдэгдэл 8,600,000 төгрөг байсан гэж үзсэн. - 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр талууд дахин зээлийн гэрээ байгуулсан бөгөөд зээлийн үнийн дүнг 10,000,000 төгрөг гэж тусгасан боловч бодитойгоор зээлийн төлбөр 8,600,000 төгрөг байсан. - Зээлийн гэрээний нөхцөл болох 6 хувийн хүүг 6 сарын хугацаагаар тооцоход 3,096,000 төгрөг болсон. - Иймд хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 11,696,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нэхэмжлэгчид 1,000,000 төгрөг төлснийг хасч, нийт 10,696,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - Энэ нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д заасантай нийцнэ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээний үүрэг болон төлбөрийн хэмжээг маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гомдол гаргаж, хариуцагч нь төлөх ёстой үлдэгдэл мөнгийг бууруулж шийдвэрлэснийг эс зөвшөөрсөн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хоорондоо бичгээр баталгаа үйлдэж, зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдсон. Гэвч хүүгийн төлбөрийг тооцохдоо Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөрчсөн, шүүх нотлох баримтыг хангалтгүй үнэлсэн тул анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж үзсэн. Зээлийн үлдэгдэл болон төлбөл зохих мөнгийг тодорхойлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэмжээг өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээг хүлээн зөвшөөрч, төлбөрийн хэмжээг маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн гэрээний хүү, алданги тооцох, төлсөн төлбөрийг хасах талаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ, төлбөрийн баримтуудыг хянан үзэж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаалсан хөрөнгөөс хангуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хариуцагчаас гаргуулах мөнгөн дүнг үндэслэлгүй бууруулсан, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн авч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хяналтын шатны шүүхээс уг хэргийн материал ирээгүй байна. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь зээл, хүүгээ хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд гэрээнд заасан хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. Хууль, гэрээний дагуу тооцсон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хасах нь хууль, гэрээний заалтанд нийцээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч зээл авсан болон төлбөр хийснээ хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн тооцоолол, нэмэгдүүлсэн хүүгийн талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн заалтыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой дүнг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрөөгүй талаарх тайлбарыг шүүх хангалттай авч үзээгүй, эвлэрэх боломж байсныг үгүйсгэсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь гэрээний хүүгийн хувь хэмжээ, тооцоолол, нэмэгдүүлсэн хүүгийн асуудлаар талуудын тайлбар, гэрээний үүргийг зөв тооцоолсон эсэхэд дүгнэлт хийж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Гэрээний стандарт нөхцөл, хуульд нийцээгүй заалтыг хэрхэн тайлбарлах талаар хуулийн зүйл заалтыг авч үзсэн.