Тогтоол №19439

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгчээс орон сууц худалдан авах гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй хэмээж, гүйцэтгээгүй ажилтай холбогдуулан төлбөр гаргуулах шаардлагаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, гүйцэтгээгүй ажлын үнийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч давж заалдах гомдол гаргаж, гэрээний дагуу ажлыг хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд нэхэмжлэгч гэрээнд заасан төлбөрийг хийгээгүй хэмээн маргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд гүйцэтгээгүй ажлын үнийг гаргуулах эрхтэй болохыг тогтоосон. Талууд байгуулсан гэрээний нөхцөл, үүргээ хэрхэн биелүүлсэн эсэхийг шүүх тогтоож, хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Иргэн Ш.Мөнхтулга нь 2024 оны 05 дугаар сарын 25-ны өдөр Мандал сумын ЗДТГ-ын Цагдаагийн тасгийн зохицуулагч, цагдаагийн ахлах ахлагч Д.Батбаяр, цагдаагийн ахлагч Б.Бат-Эрдэнэ нарыг “Намайг хууль бусаар баривчилсан, хүч хэрэглэсэн” хэмээн гомдол гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Мөнхтулга нь Д.Батбаяр, Б.Бат-Эрдэнэ нарыг албан үүргээ гүйцэтгэж байхдаа хууль бус үйлдэл хийсэн гэж үзэн гомдол гаргасан. - **Хариуцагч**: Д.Батбаяр, Б.Бат-Эрдэнэ нар нь иргэн Ш.Мөнхтулгыг хууль ёсны дагуу саатуулсан, хүч хэрэглээгүй гэж мэдүүлсэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Ш.Мөнхтулга нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ бусдын амгалан тайван байдлыг алдагдуулж, цагдаагийн алба хаагчийн хууль ёсны шаардлагыг эсэргүүцсэн. - Цагдаагийн алба хаагчид нь Ш.Мөнхтулгыг баривчлахдаа Хууль сахиулах ажиллагааны тухай хуулийн 21.3.1, 21.3.2 дахь хэсгийг үндэслэн саатуулж, албадан хүргэхдээ Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1, 4.2.2, 4.2.3, 4.2.4 дахь хэсгийг зөрчөөгүй. - Хохирогч Ш.Мөнхтулгын биед учирсан гэмтэл нь хөнгөн байсан ба энэ нь баривчлахтай холбоотой байж болзошгүй боловч цагдаагийн алба хаагчдын үйлдэл нь хуулийн хүрээнд хийгдсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-03, **Дугаар**: 316/ШШ2025/00085 - Шүүхээс Д.Батбаяр, Б.Бат-Эрдэнэ нарыг албан үүргээ гүйцэтгэж байхдаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугүй гэж тогтоож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Цагдаагийн алба хаагчид нь Ш.Мөнхтулгыг саатуулахдаа зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.4.1.3, 14.4.1.4, 14.5, 14.6 дахь хэсгүүдийг үндэслэн ажилласан. - Ш.Мөнхтулгын гомдлыг хянан үзэхэд цагдаагийн алба хаагчдын үйлдэл нь хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу хийгдсэн болох нь тогтоогдсон. - Шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19 дүгээр зүйлийн 34.19.1.1-т заасны дагуу хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Хохирогч нь "Цагдаагийн алба хаагчид намайг баривчлахдаа хүч хэрэглэсэн" гэж мэдүүлсэн боловч энэ нь хуульд заасан хүрээнд байсан. - Шүүх Д.Батбаяр, Б.Бат-Эрдэнэ нарын үйлдлийг хууль бус гэж үзэхгүй, гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хувь хүнээс орон сууц худалдан авсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул төлсөн мөнгөө буцаан шаардах, учруулсан хохирлыг барагдуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, гэрээний дагуу төлсөн мөнгийг буцаан олгох, улмаар учруулсан хохирлыг төлбөл зохих хэмжээгээр тогтоон, хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхны шатны шүүхийн шийдвэртэй санал зөрөлдөж, гэрээний нөхцөл, хэрэглэсэн хуулийн зүйл заалтыг буруутгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангаагүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх гэрээний үүргийн харилцааг зохицуулсан хуулийн заалтуудыг зөв хэрэглэж, нэхэмжлэлийн үндэслэлийг бодитой тогтоож, холбогдох баримтуудад тулгуурлан дүгнэлт хийсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн нэхэмжлэлтэй холбоотой шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хангаж, төлбөр төлөхийг даалгасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь иргэний гаргасан гомдлыг хэлэлцэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь, иргэний үүргээ биелүүлээгүй нь нотлогдсон бөгөөд энэ нь холбогдох хуулийн зүйл заалтуудад нийцсэн байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ч.Оюунчимэг нь хариуцагч Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг даргад холбогдуулан сумын Засаг даргын 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгож, 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжид үндэслэн түүнийг "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчийн албан тушаалаас чөлөөлсөн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчээр ажиллаж байсан Ч.Оюунчимэг. - **Хариуцагч**: Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг дарга. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Ч.Оюунчимэг нь 2021 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн А/92 тоот захирамжаар "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчээр томилогдсон. - 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжаар ажлаас чөлөөлөгдсөн. - Нэхэмжлэгч нь А/08 дугаар захирамжийг түүнд мэдэгдэхгүйгээр гаргасан, хууль бус үндэслэлээр ажлаас халсан гэж маргасан. - Хариуцагч нь Ч.Оюунчимэгийг томилогдсон өдрөөс хойш ирээгүй, томилолтын хугацаа нь дууссан гэж үзсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-05-24, **Дугаар**: 182/ШШ2024/04759 - Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг даргын 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжийг хүчингүй болгосон. - Нэхэмжлэгч Ч.Оюунчимэгийг ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх хэмжээний олговрыг гаргуулж, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74.1.3, 106.3-д зааснаар шүүх шийдвэрлэсэн. - Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг даргын 2021 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн А/92 тоот захирамжаар Ч.Оюунчимэгийг "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчээр 1 жилийн хугацаатай томилсон. - Ажлаас чөлөөлсөн А/08 тоот захирамж нь нэхэмжлэгчид мэдэгдэлгүй, холбогдох баримт бүрдүүлэлт хийгдээгүй, хөдөлмөрийн хууль тогтоомжийг зөрчсөн. - Засаг даргын 2021 оны А/92 тоот захирамжийн хүчинтэй байх хугацаа дуусаагүй байхад ажлаас чөлөөлсөн нь хууль бус. - Ажилтан өөрөө өргөдлөө өгөөгүй, сахилгын зөрчил гаргаагүй, байгууллага татан буугдаагүй байхад ажлаас чөлөөлөх хууль зүйн үндэслэлгүй. - Захиргааны актын хууль ёсны шаардлага хангаагүй тул захирамжийг хүчингүй болгож, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн тогтоосон.