Тогтоол №5114·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: “М Г” ХХК, “М и” ХХК-иуд нь “Х” ХХК-тай нийт 4 удаагийн зээлийн гэрээ байгуулж, барилгын санхүүжилтэд зориулж нийт 14,211,656 ам.долларын зээл авсан. Зээлийн эргэн төлөлтийн явцад “Х” ХХК нь хууль бусаар нэмэгдүүлсэн хүү тооцон авсан гэж нэхэмжлэгч нар үзжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: “М Г” ХХК, “М и” ХХК-иуд нь “Х” ХХК-ийн зээлийн гэрээнүүдийн зарим заалт хууль зөрчсөн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгож, уг хэлцлийн үндсэн дээр хууль бусаар суутган авсан нэмэгдүүлсэн хүү 133,462 ам.доллар, нэмэлт хүүнд гарсан зардал 45,894 ам.доллар, нийт 179,356 ам.доллар буюу 446,539,046 төгрөгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: “Х” ХХК нь гэрээний заалтууд Иргэний хуулийн 189 дүгээр зүйлд заасны дагуу талууд харилцан тохиролцож байгуулсан тул хуульд нийцсэн, хууль бусаар суутгасан зүйл байхгүй, мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-12-05, **Дугаар**: 181/ШШ2017/03110
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч нарын зарим гэрээний заалтуудыг хүчин төгөлдөр бусад тооцож, “Х” ХХК-иас 188,575,709 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 257,963,337 төгрөгт холбогдох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 61.1, 451.1, 452.2, 453.1, 492.1.1-д заасныг баримталсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-02, **Дугаар**: 595
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй байх шаардлагад нийцээгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4-д заасан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-06-27, **Дугаар**: 001/ХТ2018/00732
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хууль ёсны ба үндэслэлтэй байх хуулийн шаардлагад нийцээгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуулиар тогтоосон журмыг зөрчиж, хариуцагчийн шинжээч томилуулах хүсэлтийг хэлэлцэхгүй орхигдуулсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 105.1-д заасан хүсэлтийг шийдвэрлэх хуулийн заалтыг зөрчсөн.
- Хариуцагчийн нотлох баримт бүрдүүлэх хүсэлтийг шийдвэрлээгүй нь шүүх нотлох баримт бүрдүүлэх үүргээ биелүүлээгүй, нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн гэж үзнэ. Энэ нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168.1.7-д заасан шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болно.
- Нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл, аргачлал тодорхойгүй байна. Нэхэмжлэгч нь үндэслэлгүйгээр нэмэгдүүлсэн хүү тооцож авсан тохиолдол бүрийг нэг бүрчлэн тооцсон тухай баримтгүй, нэхэмжлэлийн үндэслэл ойлгомжгүй байна.
- Зээлийн хүү төлөх хугацаа хэтрүүлэхэд суутгаж авсан нэмэгдүүлсэн хүү болох нь тодорхойгүй, хэрэгт нотлох баримтаар гаргаж өгсөн тооцооны хүснэгтээр үндэслэл бүхий нотлогдохгүй байна.
- Нэхэмжлэлийн хоёр дахь шаардлага болох гэрээний холбогдох заалтуудыг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлагыг тодруулах талаар Улсын дээд шүүхийн 2017 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрийн 001/ХТ2017/00866 дугаар тогтоолын заалт биелэгдээгүй, энэ шаардлагыг шийдвэрлэсэн хоёр шатны шүүхийн шийдвэр ойлгомжгүй болжээ.
- Дээрх үндэслэлүүдээр хэрэгт авагдсан баримтын хүрээнд дүгнэлт хийж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах нь зүйтэй.