Тогтоол №18567

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгч болон барьцаа гаргагчдаас зээлийн гэрээний үүргийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр баталгаажуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ. Зээлдэгч нар төлбөрөө хугацаанд нь хийгээгүй, банк гэрээг цуцалсан. Хариуцагчид хүүгийн тооцоолол, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалсан үндэслэл, зардлыг олгох талаар маргажээ. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, зээлдэгчдээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, бусад хариуцагч нарт холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт заасан хүүгийн тооцоолол, хэмжээ, хууль хэрэглээг буруу хийсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний хугацааг зөрчсөн нь тогтоогдож, банк гэрээг цуцлах эрхтэй байсан. Банкны зээл, хүүгийн тооцоолол хуульд нийцсэн. Зээлдэгч нар нь төлбөрөө хийх үүрэгтэй бөгөөд барьцаа хөрөнгө нь гэрээний шаардлагыг хангасан. Барьцаа гаргагч нар нь гэрээний дагуу үүргээ биелүүлэх боломжтой. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгч нарт олгосон зээлийн гэрээний үүргээ гүйцэтгээгүйгээс үүдэн гэрээг цуцлах, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах, хариуцагч ** сан нь батлан даалтын гэрээний дагуу төлбөр хийсэн гэх үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар цар тахлын нөхцөл байдал, гэрээний үүргээ биелүүлэх боломжгүй болсон зэрэг үндэслэлээр татгалзсан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нарт холбогдох зээлийн гэрээг цуцлан, зээлдэгчдээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, ** сангаас мөн тодорхой хэмжээг гаргуулах, хариуцагч *.*-ын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь гэрээ цуцалснаас хойш үүрэг шаардах эрхгүй гэж дүгнэж, нэхэмжлэлийн ихэсгэсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй гэж үзсэн. Хариуцагч * ХХК нь цар тахлын үеийн нөхцөл байдлыг харгалзан үзээгүй, хүүгийн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж гомдолд дурдсан. Хариуцагч ** сан нь батлан даалтын үүрэг гүйцэтгэх нөхцөл бүрдээгүй, шүүх гэрээний агуулгыг буруу тайлбарласан гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчдын гаргасан гомдлуудыг хангахгүй орхисон. Банк болон зээлдэгч нарын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ нь хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр байсан бөгөөд зээлдэгч нь гэрээний үүргээ зөрчсөн нь тогтоогдсон. Коронавируст халдвар /ковид-19/-ын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн холбогдох хэсэг нь байгуулсан зээлийн гэрээний нөхцөлд хамаарахгүй гэж үзсэн. ** сан нь батлан даалтын гэрээний дагуу хамтран хариуцлага хүлээхээр гэрээнд заасан нь Иргэний хуульд нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүх гэрээний зохицуулалтыг зөв тайлбарласан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгч нартай байгуулсан зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлуулж, төлөгдөөгүй зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах, мөн үүргээ барагдуулах боломжгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан. Зээлдэгч нь зээлээ төлөх чадваргүй болсон тул гэрээнээс татгалзах хүсэлт гаргасан боловч банк хариу өгөлгүй, дараа нь нэмэгдүүлэн тооцсон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардсан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, зээлдэгч нараас төлөгдөөгүй үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, мөнгөн хэлбэрээр барагдуулахад хүрэлцэхгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзэн, зээлдэгч нь төлбөрийн чадваргүй болсноо мэдэгдсэний дараа банк зээлийг нэн даруй шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүй, хариу өгөлгүй байж нэмэгдүүлэн тооцсон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардсан нь буруу гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хуулийн 225 дугаар зүйлийн 225.1-д зааснаар гэрээгээ зөрчсөн тал бус гэрээний үүргээ зохих ёсоор шударгаар биелүүлсэн тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй. Иргэний хуулийн 284 дүгээр зүйлийн 284.1-д заасан нь зээлдэгчийн эд хөрөнгө доройтсон тохиолдолд зээлдүүлэгчийн шаардах эрхийг тодорхойлсон, гэрээний үүргээ зөрчсөн талд давуу байдал үүсгэх зохицуулалт биш тул хариуцагчийн гомдлыг хүлээн аваагүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгчдээс зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйн улмаас төлбөрийг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ. Хариуцагч нь зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус тооцуулах тухай сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчдээс тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон, хуулийг буруу тайлбарласан гэж үзсэн. Хариуцагч нь зээлийн хүү болон шимтгэлийг буруу тооцсон, хөрөнгийг буруу үнэлсэн гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Банк болон зээлдэгч нар гэрээг өөрсдийн хүсэл зоригоор байгуулсан. Гэрээг цуцалсан, дуусгавар болгосноос хойшхи хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах үндэслэлгүй. Хариуцагч нь сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэлээ нотлоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч компани болон түүнийг төлөөлөх иргэнээс зээлийн гэрээний үүрэгт төлөөгүй үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр баталгааг хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар цар тахлын улмаас санхүүгийн хүндрэл учирсан, үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болсон тул хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцохгүй байх, эсвэл хүүг бууруулах, мөн хууль буюу гэрээг цуцалсан үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас тодорхой хэмжээний үндсэн зээл, хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, харин үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон, хуулийг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. Хариуцагч нь мөн зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг бууруулах, хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй байх, мөн нэг хариуцагчийг зээлийн үүрэгт хамааруулахгүй байх талаар давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс гэрээний үүргийн зөрчлийг үндэслэн гэрээг цуцалж, зээлийг буцаан шаардсан нь үндэслэлтэй гэж дүгнэв. Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, гэрээний үүрэгт заасан нэмэгдүүлсэн хүүг бүхэлд нь гаргуулах, харин хариуцагчдын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Цар тахлын улмаас үүссэн нөхцөл байдал нь зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй бөгөөд нэг хариуцагчийг хамтран хариуцагчаар тогтоох нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.