Тогтоол №17550

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээний үүрэг, засвар үйлчилгээний зардал, торгуулийн төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 5 159 398 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд эрхээ хамгаалаагүй, автомашины үнэ цэнэ, үнэлгээ шаардлагатай, төлбөрийн зарим хэсгийг зөвшөөрч байгаа гэх гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээг цуцалсан, автомашиныг буцаан авсан нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн буруугаас үүссэн засвар үйлчилгээний зардлыг анхан шатны шүүх зөв тогтоосон. Хариуцагчийн эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь хууль зөрчөөгүй. Гомдлыг хангах үндэслэлгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашин түрээслэх гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр, засвар, ачилт, шатахууны зардал, торгууль зэрэг нийт 800,000 төгрөгийг шаардсан. Хариуцагч нь эвдрэл гэмтэл, зам тээврийн хөдөлгөөний асуудлыг нэхэмжлэгчийн хариуцлагагүй байдалтай холбон тайлбарлаж, төлбөрөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 240,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн 560,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн төлбөр, зардлын холбогдолтой асуудлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээг орлох баримт бичгийг хангалттай үнэлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий биш гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зохигчид эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ байгуулсан. Автомашины эвдрэл, засвар, ачилтын зардал, шатахууны төлбөр, зам тээврийн торгуулийн талаарх хариуцлагыг талууд хэлэлцэхэд, гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч шаардах эрхтэй. Давж заалдах шатны шүүх зарим зардлыг хариуцагчаас гаргуулах, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгох зэргээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: УБТТС ХХК нь Ч.Хас-Эрдэнэтэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулсан бөгөөд Ч.Хас-Эрдэнэ нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, автомашиныг буцаан авсан. - **Нэхэмжлэгч**: УБТТС ХХК нь Ч.Хас-Эрдэнээс түрээсийн төлбөр, замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн торгууль, засвар үйлчилгээний зардал, эрэн сурвалжилсан зардал нийт 2,492,110 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Ч.Хас-Эрдэнэ нь түрээсийн төлбөр 400,000 төгрөг, торгуулийн 768,000 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрч, бусад шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-06, **Дугаар**: 101/ШШ2019/03478 - **Шийдвэр**: Ч.Хас-Эрдэнээс 1,168,000 төгрөгийг гаргуулж УБТТС ХХК-д олгож, үлдэх 1,324,010 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 227.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-29, **Дугаар**: 237 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр хангагдаагүй засварын болон эрэн сурвалжилсан зардлыг гаргуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-09, **Дугаар**: 101/ШШ2019/03478 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Засварын болон эрэн сурвалжилсан зардлыг гаргуулах шаардлага хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 312.1-д заасан санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Хариуцагч автомашиныг буцаан авах үед гарын үсэг зураагүй актад тулгуурлан автомашинд учирсан эвдрэл, гэмтлийн аль нь түүний эзэмшил, ашиглалттай холбоотойг ялган тодорхойлох боломжгүй. - Иргэний хуулийн 289.2.2-т зааснаар хөлслөн авсан эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хангахтай холбогдсон зайлшгүй гарах зардлыг төлүүлэхээр шаардах эрхтэй боловч, засвар үйлчилгээний зардлыг хариуцагчаар төлүүлэх үндэслэл тогтоогдоогүй. - Хоёр шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хуулийн шаардлагад нийцсэн бөгөөд Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: “У-” ХХК нь Б.Х-г нэхэмжлэн түрээсийн төлбөр, засварын зардал, торгууль, тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний үнэ зэрэг нийт 2,372,610 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ. Хариуцагч нь анх гэрээ байгуулах үед автомашин нь бүрэн бус байсан, засварын зардлыг үндэслэлгүй тооцсон, гэрээний урьдчилгаанд төлсөн мөнгөөс суутгасан нь буруу гэж тайлбарлав. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид тодорхой мөнгө гаргуулж, хариуцагчтай холбоотой нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хуулийг буруу тайлбарласан, нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу хэрэглэсэн гэж гомдол гаргав. Санхүүгийн түрээсийн гэрээг зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ гэж буруу тайлбарласан, түрээслэгчийн зорилгыг буруу тодорхойлсон гэж үзжээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулан, талуудын хоорондын гэрээг санхүүгийн түрээсийн гэрээ гэж зөв тодорхойлсон байна. Хариуцагч Б.Х нь түрээсийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлөөгүйгээс гэрээ цуцлагдсан байна. Засварын зардлыг үндэслэлгүй тооцсон, хариуцагч нь буруутай эсэх нь нотлогдоогүй тул зарим засварын зардлыг хасч, хариуцагч нь төлөх ёстой байсан төлбөр, торгууль, гэрчилгээний зардлыг тооцон, урьдчилгаа төлбөрөөс хасч үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж шийдвэрлэжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндсэндээ хэвээр үлдээж, зарим хэсгийг нь өөрчилсөн. Гэрээг санхүүгийн түрээсийн гэрээ гэж зөв тодорхойлсон, гэхдээ засварын зардлыг нотлох баримтаар гүйцэтгэлгүй, хариуцагчийн буруугаас болсон гэдгийг тогтоогоогүй тул энэ хэсэгт өөрчлөлт оруулсан. Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, улсын тэмдэгтийн хураамжийн асуудлыг шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “У” ХХК нь Г.Э-тэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулсан боловч Г.Э гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээг дуусгавар болгож, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "У" ХХК нь Г.Э-ээс засвар үйлчилгээний зардал, замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөний торгууль, түрээсийн орлогын үлдэгдэл өр, бусад өр авлага нийт 1,092,600 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Э нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөний торгууль болох 50,900 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, бусад нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-29, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01893 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 771,100 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 321,500 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 227.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-13, **Дугаар**: 1824 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 364,900 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-15, **Дугаар**: 1824 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх автомашины хохирлын үнэлгээ болон 4 хоногийн түрээсийн төлбөр, оношилгооны төлбөрийг буруу тооцож, орхигдуулсан. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчөөгүй. - Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 312.1-д заасан санхүүгийн түрээсийн гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн талаарх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. - Хариуцагч Г.Э нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул түрээслүүлэгч гэрээнээс татгалзаж, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн нь Иргэний хуулийн 317.1, 294.2.1, 227.3 дахь заалтыг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, хариуцагчийн төлбөл зохих хохирлыг үндэслэл бүхий тодорхойлсон. - Нэхэмжлэгчийн гомдолд дурдсан 2 ширхэг амортизаторын үнэ нь давж заалдах шатны шүүхийн тооцсон үнэлгээнд багтсан. - Нэхэмжлэгч нь 4 хоногийн түрээсийн төлбөр 100,000 төгрөг, автомашины оношилгооны төлбөр 40,000 төгрөг нэхэмжилсэн шаардлагаа үндэслэл бүхий нотлоогүй. - Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл, тайлбараа өөрөө нотлох, нотлох баримтаа цуглуулах, гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй гэх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хууль зөрчөөгүй.