Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүрэг биелүүлсэн гэж үзэх боловч гуравдагч этгээдийн дансанд мөнгө шилжүүлсэн нь зээлийн гэрээний үүрэгт хамааралгүй гэх маргаан үүсжээ. Зээлдэгч тал зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн үлдэгдэл нэхэмжилсэн бөгөөд хариуцагч тал өөрийн дүүгийн дансаар мөнгө шилжүүлсэн нь төлбөр гэж үзэх үндэслэлгүй гэж үзэн илүү төлсөн мөнгө буцаан авах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үндсэн төлбөр болон хуримтлагдсан хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэх ёстой тул зээлийн үлдэгдэл нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Зээлийн төлбөрийг өөрийн дүүгийн дансаар хийсэн тул илүү төлсөн мөнгө болон хүүг буцаан авах ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгийг хэрэгсэж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Хариуцагч тал зээлийн төлбөрийг гэрээнд заасан дансаар бус, өөрийн дүүгийн хувийн дансаар шилжүүлсэн тул зээлийн гэрээний үүрэг биелсэн гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь зээлдэгч талын бусад хүнээс мөнгө шилжүүлсэн нь зээлийн гэрээний үүрэгт хамааралгүй юм. Хариуцагч тал сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл болох нотлох баримтыг гаргаж өгөх үүрэгтэй боловч нотлох баримт ирүүлж чадаагүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага хэрэгсэх боломжгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүрэгтэй тул төлбөр төлөгдөөгүй тохиолдолд зээлдэгч байгууллага үндсэн төлбөр болон хүүг нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 451.1, 453.3).
• Зээлийн гэрээний нөхцөлд заасан дансаар төлбөр хийгдээгүй, мөн зээлдэгч талын бусад хүнээс мөнгө шилжүүлсэн нь зээлийн гэрээний үүрэгт хамааралгүй тул түүнийг зээлийн төлбөр гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 25.2.1).
• Хариуцагч тал сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл болох нотлох баримтыг гаргаж өгөх үүрэгтэй боловч нотлох баримт ирүүлж чадаагүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага хэрэгсэх боломжгүй (Иргэний хууль 38.1).