Тогтоол №15442

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Т ХХК нь А ХХК-д 30 тэрбум төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. Хариуцагч нар зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн тодорхой хэсгийг эс зөвшөөрч, барьцааны гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Т ХХК, А ХХК-аас 40,145,530,153 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: А ХХК, А ХХК, Х.Б, Х ХХК, А ХХК, Т.Ц нарыг хариуцагчаар татаж, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн 9,093,710,205 төгрөгийг зөвшөөрөхгүй, барьцааны гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгож, барьцаа хөрөнгөө чөлөөлүүлэх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-09-05, **Дугаар**: 181/ШШ2023/02691 - **Шийдвэр**: Хариуцагч А ХХК-аас 33,856,016,952.9 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг даалгаж, 6,289,513,200.63 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, батлан даалтын болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1 дэх хэсэг, 458.1 дэх хэсэгт зааснаар зээлийн гэрээний үүрэг үүссэн, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул барьцаагаар хангуулах үндэслэлтэй. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдсан гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-11-15, **Дугаар**: 210/МА2023/01995 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагаас 6,289,513,200.63 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон, нэмэгдүүлсэн хүү тооцох үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн, батлан даагчийн хариуцлагыг тодорхой бус гэж үзсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагч А ХХК-аас 40,145,530,153 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлдэгч нь гэрээний хугацаанд зээлийн мөнгөн хөрөнгийг хүүгийн хамт буцаан төлөх үүргээ биелүүлээгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 26.2-т зааснаар нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагыг ихэсгэх эрхтэй бөгөөд хариуцагч үүргийн зөрчил гаргасан тул хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй. - Зээлийн гэрээний 2.1.4, 2.1.5-д заасан тохиролцоогоор зээлдэгч гэрээний хугацаанд зээлээ төлөөгүй нөхцөлд зээлийг төлөгдөж дуустал хүүгийн хэмжээгээр нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 452.2, 453.1-д нийцнэ. - Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээний хэтэрсэн хугацааны хүү, түүнд тооцогдох нэмэгдүүлсэн хүүг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэл муутай байх тул хариуцагч А ХХК-аас хэтэрсэн хугацааны хүү 12,969,868,593 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 890,868,963 төгрөг, нийт 13,860,737,556 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгох нь хуульд нийцнэ. - Батлан даалтын гэрээний 3.2.1-д "үндсэн үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тохиолдолд банкны шаардлагаар түүний үүргийг бүрэн хариуцаж, энэ гэрээний 2.1.2-т заасан хөрөнгөөс төлбөрийг бүрэн барагдуулна" гэж заасан нь Иргэний хуулийн 198.1-д зааснаар батлан даагч нөхөх хариуцлага хүлээхээр тохиролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй. - Барьцааны гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.