Тогтоол №15189

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр, хүү, алданги шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн хүү, алдангийн хэмжээ хэт өндөр байгааг гомдолдож, бууруулахыг хүссэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн төлбөр, хүү, алдангийн тодорхой хэмжээг гаргуулах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шийдвэрээр хэт бага хэмжээгээр тогтоосон гэж, хариуцагч нь хүү, алдангийн хэмжээг бууруулах, гэрээний хугацааг шинээр тоолох ёстой байсан гэж тус тус гомдол гаргасан. Анхан шатны шүүх нь гэрээний нэмэлт хэсгийг хуульд нийцээгүй гэж үзэн хүү тооцохгүй, алдангийн хэмжээг Иргэний хуулийн дагуу тооцсон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь гэрээний нэмэлтийг хуульд заасан хэлбэрээр хийгдээгүй гэж үзсэн. Зээлийн гэрээнд заасан хүү, алдангийн хэмжээ нь хуульд заасан хязгаараас хэтрээгүй, харин алдангийн нийт хэмжээг Иргэний хуулийн дагуу хязгаарлаж тооцсон. Талуудын хооронд байгуулсан зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр байх бөгөөд гэрээний нэмэлтийг зөрчсөн үндэслэлгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Г Б” ХХК нь Б.Э-тэй байгуулсан хоёр зээлийн гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: “Г Б” ХХК, Б.Э-гээс 26 180 915.94 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Э, үндсэн төлбөр болон хүүгийн 50%-ийг төлөхийг зөвшөөрч, зээлийн эрх хэтрүүлсний болон хугацаа хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхийг эс зөвшөөрчээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-15, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02313 - **Шийдвэр**: Б.Э-гээс 25 970 878 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлээс 210 039 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т зааснаар зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул зээл, хүүг төлөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч зээлийн эрх хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-11-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, зээлийн гэрээнд хүүг 2 өөрөөр заасан нь хуульд нийцэхгүй, хүүгийн тооцоо тодорхойгүй байна. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т заасан хүчин төгөлдөр зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн. - Хариуцагч Б.Э нь гэрээний дагуу авсан мөнгөн хөрөнгө болон түүний хүүг буцаан төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул зээлдүүлэгч Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-т зааснаар зээл, зээлийн хүүг шаардах эрхтэй. - Хариуцагч зээлийн хүүг 2 өөрөөр тогтоосон нь хуульд нийцээгүй гэж маргасан боловч нэхэмжлэгчийн гаргасан тооцооллыг баримтаар няцаагаагүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар хариуцагч татгалзал, тайлбараа баримтаар нотлох үүрэгтэй. - Зээлийн гэрээний 3.6-д зааснаар төлбөр эргэн төлөгдөх хугацааг зөрчсөнөөс хойшхи нэмэгдүүлсэн хүүг тооцсон нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч зээлийн эрх хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү шаардсан нь Иргэний хуулийн 452.2-т заасантай нийцээгүй тул анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Анхан шатны шүүх зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл, хүү, алданги шаарджээ. Хариуцагч нь хүү, алдангийг хэт тооцсон гэж үзэн, төлөх хэмжээг бууруулах саналтай байв. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол гаргаж, тооцсон хүү, алдангийн хэмжээг буруу гэж үзсэн. Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу шаардлагаа бүрэн хангуулах хүсэлтэй байв. Шүүх нь зээл, хүү, алдангийг гэрээ, хуульд нийцүүлэн тооцсон, хүүг багасгах үндэслэлгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан зээлийн гэрээнд сарын 12 хувийн хүү, хугацаа хэтэрвэл хоногт 0.5 хувийн алданги тооцохоор харилцан тохиролцсон. Шүүх нь гэрээний нөхцөл, хуулийн дагуу зээл, хүү, алдангийг тооцсон. Зээлийн хүүг багасгах нөхцөл бүрдээгүй, алдангийн хэмжээ хуульд заасан хэмжээнээс хэтрээгүй тул шүүх хүүг багасгаагүй. Анхан шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчөөгүй тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчдаас зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан. Анхны гэрээ, дараах сунгалтын гэрээнүүд, төлбөр хийгдээгүй, хүү, алданги тооцогдсон нь маргааны гол үндэслэл болсон. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн хариуцагч З.Д-гээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, тооцоолол алдаатай гэж гомдол гаргасан. Шүүх гэрээний хугацаа, хүү, алданги тооцохдоо Иргэний хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх талуудын байгуулсан зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр болохыг тогтоосон. Гэрээний хугацаа сунгагдсан боловч анхны гэрээний хүү, алдангийн нөхцөлүүд хэвээр үйлчилнэ гэж үзсэн. Гэрээний хугацаа дууссан боловч сунгалт хийх хүртэлх хугацааны хүүг шаардах эрхтэй. Хүү, алдангийг тооцохдоо Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.8-д заасны дагуу алдангийн хэмжээг багасгаж болохыг харгалзан шийдвэрлэв. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 1,500,000 төгрөгийг сарын 8 хувийн хүүтэй зээлдүүлсэн бөгөөд хариуцагч зээлийн хүүг төлж байсан боловч үндсэн зээл болон үлдэгдэл хүүг төлөөгүй тул шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээл 1,500,000 төгрөг, хүү 215,000 төгрөг, нийт 1,715,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Үндсэн зээлээс 300,000 төгрөг төлнө, үлдэх хэсгийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-06, **Дугаар**: 147/ШШ2020/00107 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 420,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,295,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1-д заасныг баримтлан, талуудын тайлбараар 1,200,000 төгрөг өгч авалцсаныг нотолсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-14, **Дугаар**: 222/МА2020/00007 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн заалтуудыг өөрчилж, хариуцагчаас 395,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх дутуу тооцсон хэмээн дүгнэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-06, **Дугаар**: 222/МА2020/00007 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх үндэслэлгүйгээр 25,000 төгрөг нэмж гаргуулж хохироосон. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Талууд гэрээний хугацааг харилцан тохиролцож сунгасан гэх үйл баримт нотлогдоогүй тул нэхэмжлэгч 1 сараас илүү хугацааны хүү, алданги шаардах хууль зүйн үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүх хуралдаанд хариуцагчаас 1,200,000 төгрөг авсныг хүлээн зөвшөөрсөн тул анхан шатны шүүх 420,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь зөв. - Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр хангасан хэмжээг багасгасан нь диспозитив зарчимд нийцээгүй. - Иргэний хуулийн 282.3-т зааснаар хүү тогтоосон зээлийн гэрээг бичгээр хийгээгүй бол хүү авах эрхээ алддаг тул гэрээ сунгасан 1 сараас илүү хугацааны хүү шаардах эрхгүй. - Талуудын чатны хуулбар нь зээлийн гэрээний хугацааг сунгасан гэж үзэх боломжгүй тул нотлох баримтын шаардлага хангаагүй.