Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ бичгээр байгуулагдаагүй байх нөхцөлд төлөгдсөн хүүг үндсэн зээлийн төлбөрөөс хасах эсэх, мөн хүү шаардах эрх байгаа эсэх тухай эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид ойролцоогоор 30 сая төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд хариуцагч нь сар бүр тогтмол хүүгийн утгатай гүйлгээ хийж байсан тул үндсэн зээл болон хүүг гаргуулахыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээл олгосон мөнгө болон тохиролцсон хүүг гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ бичгээр байгуулагдаагүй тул хүү авах эрхгүй, харин өмнө нь төлсөн мөнгийг үндсэн зээлийн төлбөр гэж үзэн үлдэгдэл мөнгийг төлөхөд бэлэн байна гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлийн үндсэн төлбөрийг гаргуулах буюу нэхэмжлэлийн үндсэн хэсгийг хангаж, хүүгийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн данс руу тогтмол хугацаанд "хүү төлөлт" гэсэн утгатай гүйлгээ хийсэн байсан тул талууд хүүгийн хувьтай тохиролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй, мөн Иргэний хууль 282.3-т заасан хүү авах эрх алдах заалт нь зөвхөн зээл олгогчид хамааралтай зохицуулалт тул зээлдэгч нэгэнт хүүг хүлээн зөвшөөрч төлсөн бол түүнийг буцаан шаардах эрхгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мөнгө шилжүүлэн өгсөн баримттай бол зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 281.1, 282.4).
• Зээлдэгч нь хүүгийн утгатай гүйлгээг тогтмол гүйцэтгэсэн байсан тул талууд хүүгийн хувьтай тохиролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй, иймд төлөгдсөн хүүг үндсэн зээлийн төлбөрөөс хасах үндэслэлгүй (Иргэний хууль 199.3).
• Хүү тогтоосон зээлийн гэрээг бичгээр хийгээгүй байсан ч зээлдэгч хүүг хүлээн зөвшөөрч төлсөн бол түүнийг буцаан шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 282.3).