Тогтоол №15035

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүрэг болон алданги шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн хүүг хүлээн зөвшөөрч, алдангийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл, хүү болон зарим алданги гаргуулж, үлдэх алдангыг хэрэгсэхгүй болгож, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангахыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, хэргийн бодит байдлыг үнэлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь хуульд нийцсэн байхад анхан шатны шүүх алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу байна. Зээлийн үндсэн үүрэг болон хуульд нийцсэн алдангийг хариуцагчаас гаргуулж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үндсэн төлбөр, хүү, алданги шаардсан. Хариуцагч нь төлбөр хийсэн, гэрээг зөрчсөн тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэх үндэслэлтэй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах, зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь төлбөр төлөх дарааллыг зөрчсөн, алданги бууруулсан үндэслэлгүй хэмээн анхан шатны шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгохыг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэв. Зээлдэгчийн төлбөрийн хэмжээг шинэчлэн тогтоож, улмаар алдангийг хуулийн дагуу хязгаарласан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийн дүн болон алдангийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, алдангийн хэмжээг хэт өндөр хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний үндсэн зээл болон алдангийг тооцож, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид төлбөр гаргуулах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гаргасан гомдлыг хэлэлцэж, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, алдангийн хэмжээг бууруулж, нийт төлбөрийг багасгаж шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын байгуулсан зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр болохыг тогтоосон. Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.8-д заасныг үндэслэн, шүүх хэргийн болон алдангийн хэмжээг харгалзан алдангийг бууруулж болно. Хариуцагчаас төлсөн төлбөрийг үндсэн зээл болон алдангаас хасч тооцон, нийт төлбөрийг дахин тооцоолсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Х нь хариуцагч Д.Ц, Ө.Б нарт 2016-2019 онуудад олон удаа мөнгөн зээл олгосон бөгөөд зээл болон хүү, алдангийг шаардсан. Хариуцагч нар үндсэн зээлийн тодорхой хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, хүү болон алдангийг эс зөвшөөрч маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Х нь Д.Ц, Ө.Б нараас нийт 186,266,122 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д.Ц, Ө.Б нар нь 97,000,000 төгрөгийн үндсэн зээлийг зөвшөөрч, үлдэх хүү, алданги болон бусад нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-05, **Дугаар**: 102/ШШ2022/01238 - **Шийдвэр**: Д.Цгээс 97,000,000 төгрөг гаргуулж Ц.Хд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас Т.Б болон 89,266,122 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 232.6-д заасныг баримтлан, талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-07-25, **Дугаар**: 210/МА2022/00966 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Ц.Х, Хариуцагч Д.Ц - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь хүү, алданги болон үндсэн зээлийн зарим хэсгийг гаргуулаагүйг, хариуцагч нь төлсөн мөнгийг үндсэн зээлээс хасаагүйг тус тус эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, Д.Цгээс 89,910,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Ц.Х нь Д.Цд нийт 51,000,000 төгрөг, Т.Бт 50,000,000 төгрөг зээлдүүлсэн нь талуудын дансны хуулга, баримт, тайлбараар тогтоогдсон тул зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж дүгнэсэн. - Иргэний хуулийн 282.3-т зааснаар хүү тогтоосон зээлийн гэрээг бичгээр хийгээгүй бол хүү авах эрхээ алдах тул 2019 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдрийн 7,000,000 төгрөгийн зээлээс бусад зээлд хүү тооцох үндэслэлгүй. - 2019 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдрийн 7,000,000 төгрөгийн зээлд 12 сарын хугацаатай, сар тутамд 4 хувийн хүүтэй байсан тул нийт 3,360,000 төгрөгийн хүү тооцно. - Талуудын 2020 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдрийн төлбөр барагдуулах гэрээгээр үүргийг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тохиолдолд үнийн дүнгийн 0.1 хувиар хоног тутамд алданги тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.3, 232.6-д нийцсэн. - Хариуцагчийн төлсөн 25,300,000 төгрөгийг үндсэн зээлээс хасахад үлдэх 21,700,000 төгрөгийн үүрэгтэй байна. - Иргэний хуулийн 232.4-т заасны дагуу алдангийг 21,700,000 төгрөгийн 50%-иар буюу 10,850,000 төгрөгөөр тооцсон. - Т.Бт олгосон 50,000,000 төгрөгийг Д.Ц хүлээн авсан болохоо зөвшөөрсөн тул Д.Ц нь энэхүү үүргийг хариуцна. - Дээрх тооцооллоор Д.Цгээс нийт 89,910,000 төгрөг (хүү 3,360,000 + үндсэн зээл 21,700,000 + алданги 10,850,000 + 2017 оны 06 сарын 28-ны гэрээний үүрэг 4,000,000 + 2018 оны 07 сарын 26-ны гэрээний үүрэг 50,000,000) гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч зээлийн гэрээгээр мөнгө шилжүүлж, хариуцагч төлбөрөө хугацаанд нь хийгээгүй тул үндсэн зээл, хүү, алданги шаарджээ. Хариуцагч шилжүүлсэн мөнгөнөөс тооцох ёстой гэрээний үндсэн үүргийн хэмжээг багасгах, алдангийг хэтэрснээс нь хасах, мөн өөрийн хийсэн төлбөрийг тооцуулах гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, үндсэн зээл, хүү, алданги болон улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулах шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, алдангийн тооцоолол алдаатай, хийсэн төлбөрийг тооцоогүй гэж үзэн гомдол гаргажээ. Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үндсэн үүрэг бүрэн биелэгдсэн. Зээлийн хүү, алдангийн тооцоололд өөрчлөлт оруулж, алдангийн хэмжээг бууруулсан.