Тогтоол №14339

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч түрээсийн төлбөр, үйлчилгээний зардал гаргуулах, талбай чөлөөлүүлэх, хариуцагч барьцаа төлбөр гаргуулах шаардлагатай. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас тогтоолгосон мөнгийг нэхэмжлэгчид олгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээний дагуу засварын зардлыг түрээсийн төлбөрт тооцсон, төлбөрийн баримт, тооцоо нийлсэн акт зэргийг харгалзан үзэж, түрээсийн төлбөрийг нэхэмжилсэн дүнг өөрчилсөн. Цахилгааны төлбөрийн баримт байхгүй тул уг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг гэрээний заалтыг үндэслэн хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л.Н нь Д.Д-д холбогдуулан эмнэлгийн зориулалттай ажлын байрны түрээсийн төлбөр, алданги, хэрэглээний төлбөр, шүүх хуралдааны зардалд нийт 51,708,515 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч Д.Д нь засан сайжруулалт болон салгаж үл болох хөрөнгийн зардалд 50,250,000 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Түрээсийн төлбөр, алданги болон бусад зардалд нийт 51,708,515 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Засан сайжруулалт болон салгаж үл болох хөрөнгийн зардалд 50,250,000 төгрөг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-09, **Дугаар**: 142/ШШ2021/01232 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 32,598,516.48 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.4, 232.8, 147.1-д заасныг баримтлан түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардлыг тооцсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-17, **Дугаар**: 207/МА2022/00028 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1, 3 дугаар заалтуудыг өөрчилж, хариуцагчаас 13,098,516 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.4, 147.1-д заасан. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-07-18, **Дугаар**: 001/ШХТ2022/00638 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, алдангиас 100 хувь чөлөөлсөн нь нэг талыг баримталсан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулан, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэлэх хуульд заасан журмыг зөрчсөн. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн боловч хариуцагчийн түрээсийн гэрээний үүрэгт төлөх төлбөрийн хэмжээг буруу тооцож алдаа гаргасан. - Хариуцагч нийт 19 сар түрээсэлсэн нь тогтоогдсон тул 57,000,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс 33,000,000 төгрөгийг төлсөн ба үлдэгдэл 24,000,000 төгрөгийг гаргуулах үндэслэлтэй. - Талуудын гэрээний дагуу алдангийг тооцохдоо Иргэний хуулийн 232.8-д заасныг хэрэглэн 4,500,000 төгрөг гаргуулах нь зөв. - Ашиглалтын зардалд 1,098,516.48 төгрөгийг гаргуулах нь гэрээнд заасан. - Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээ болон нотлох баримтад үндэслэгдсэн. - Иргэний хуулийн 318.1, 232.1-д заасныг үндэслэн хариуцагчаас түрээсийн төлбөрт 24,000,000 төгрөг, алдангид 4,500,000 төгрөг, ашиглалтын зардалд 1,098,516.48 төгрөг, нийт 29,598,516.48 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлага болох 22,109,998.52 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Ш” ХХК-ийн “И” эмнэлэг нь “А” ХХК-ийн байрыг түрээсэлсэн бөгөөд “А” ХХК нь “И” эмнэлгийн бизнест сөргөөр нөлөөлөх үйл ажиллагаа явуулсан тул түрээсийн гэрээг цуцалж, барьцааны мөнгөө буцаан авахыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: "Ш" ХХК-ийн "И" эмнэлэг нь түрээсийн гэрээг цуцалж, барьцаалсан 840,000 төгрөгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "А" ХХК нь нэхэмжлэлийг эсэргүүцэж, гэрээний 8.3-т заасны дагуу "И" эмнэлгийг гэрээг дангаар цуцалсан гэж үзэн, үлдэх 10 сарын түрээсийн төлбөр болох 7,560,000 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-15, **Дугаар**: 182/ШШ2018/00508 - **Шийдвэр**: Үндсэн нэхэмжлэлийг хангаж, 840,000 төгрөгийг "А" ХХК-иас гаргуулж, "И" эмнэлэгт олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 318.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-11, **Дугаар**: 1105 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээний нөхцөл болон хуулийн заалтыг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтыг нэгтгэн, "А" ХХК-иас 840,000 төгрөгийг гаргуулж "И" эмнэлэгт олгож, "И" эмнэлгээс 2,520,000 төгрөгийг гаргуулж "А" ХХК-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлээс үлдэх 5,040,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож өөрчилсөн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 294.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-09, **Дугаар**: 1105 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх тодорхой нөхцөл байдлыг тодруулалгүйгээр нэхэмжлэгчээс 2,520,000 төгрөг гаргуулсан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан 2016 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр байна. - Гэрээ хүчин төгөлдөр байх тул талууд гэрээнд заасан үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй. - Давж заалдах шатны шүүх гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар дүгнэлт хийхдээ Иргэний хуулийн 318.5, 294.3 дахь хэсгийн зохицуулалтыг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: П.Жаргалсайхан нь "Оюунмэнд" ХХК-ийн худалдааны төвийн талбайг түрээслэхээр гэрээ байгуулж, түрээсийн болон барьцааны төлбөр төлсөн боловч талбай нь бэлэн болоогүй тул гэрээг цуцлах хүсэлт гаргасан. "Оюунмэнд" ХХК нь П.Жаргалсайханыг гэрээний үүргээ зөрчсөн гэж үзэн, учирсан хохирлыг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: П.Жаргалсайхан, "Оюунмэнд" ХХК-иас түрээсийн гэрээнээс татгалзаж, төлбөрт төлсөн 1,425,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: "Оюунмэнд" ХХК, П.Жаргалсайханаас гэрээний улмаас учирсан хохиролд 3,164,275 төгрөг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-13, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02387 - **Шийдвэр**: "Оюунмэнд" ХХК-иас 675,000 төгрөгийг гаргуулж П.Жаргалсайханд олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн 750,000 төгрөг болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 225.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-06, **Дугаар**: 1877 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй эсэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 225.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-07-05, **Дугаар**: 127 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь түрээсийн гэрээний үндсэн агуулгыг өөрчилсөн, гэрээ хэрэгжээгүй байхад барьцааны мөнгийг өгөхгүй байх үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал болон анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, "Оюунмэнд" ХХК-аас 750,000 төгрөг гаргуулж П.Жаргалсайханд олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 675,000 төгрөг болон "Оюунмэнд" ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 318.1-д нийцсэн хүчин төгөлдөр гэрээ байна. - Түрээсийн гэрээний зүйл нь бүртгэлтэй хөрөнгийн нэг хэсэг байх тул улсын бүртгэлийг тусгайлан шаардах боломжгүй. - Нэхэмжлэгч тал гэрээ байгуулахдаа түрээсийн талбайг тодорхой хугацааны дараа бэлэн болгох нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсөн нь хэрэгт авагдсан баримтаар нотлогдсон. - Нэхэмжлэгч өмнө түрээсэлж байсан ажлын байрандаа ажиллахаар болсон шалтгаанаар гэрээнээс татгалзсан нь Иргэний хуулийн 204.1-д заасан гэрээнээс татгалзах журамд нийцнэ. - Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь болон олсон ашгийг харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгчийн төлсөн 675,000 төгрөгийг хариуцагчид учирсан хохиролд тооцон үлдээх нь Иргэний хуулийн 227.1, 238.1-д нийцнэ. - Хариуцагч өмнөх түрээслэгч нартай байгуулсан гэрээгээ цуцалж, хүнсний захаа барилгын материалын зориулалттай болгосон хохирлыг нэхэмжлэгч бүхэлд нь хариуцах үндэслэлгүй тул барьцааны мөнгийг буцаан шаардах эрхтэй. - Хаалт, хаалганы зардал нь хариуцагчийн өмчид үлдэж байгаа тул уг зардлыг нэхэмжлэгчээс шаардах боломжгүй. Мөн ашиглаагүй хугацааны зардлыг нэхэмжлэгч хариуцахгүй. - Сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох нь Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-т заасныг зөрчихгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Байр түрээслэх гэрээний төлбөр болон түрээслэгчээс үлдээсэн эд хөрөнгийн төлбөр, засварын зардлаас үүдэлтэй маргаан. АНХАН ШАТ: Түрээслүүлэгчийн шаардлагыг хангаж, түрээслэгчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь түрээсийн төлбөрийн тооцоо, алданги, гэрээний хугацаа дуусгавар болсонтой холбоотой үндэслэлээр маргасан. Шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, түрээсийн төлбөрийг бууруулж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангахаар шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хоорондоо байгуулсан түрээсийн гэрээний төлбөр, хугацаа, алданги болон эд хөрөнгө, засварын зардлын талаар харилцан тохиролцож байсан хурлын протоколуудыг шүүх бүрэн үнэлээгүй. Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд алданги тооцохгүй байх, хийсэн засварын зардлыг нэхэмжлэх эрхтэй байсан.