Тогтоол №20525

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн гэрээний барьцаа болон бусад зардлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь түрээсийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалсан, эд хөрөнгө эвдсэн, төлбөр хийгээгүй гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн зарим дүнг хасаж, үлдсэн хэсгийг гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр өөрт учирсан хохирлыг харгалзаагүй, нэхэмжлэгчийн төлөөгүй зардлыг тооцоогүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээсийн гэрээ байгуулагдсан, гэрээний дагуу шилжүүлсэн зүйлсээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч гэрээний хугацаанаас өмнө түрээсийн зүйлийг буцаан өгсөн тул барьцааг буцаан олгох ёстой. Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээгээр хөдлөх эд хөрөнгө ашигласан хугацааны зардлыг хасуулсан болон үлдэх төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулах шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрсөн. Хариуцагч нь учруулсан хохирлоо нотлох баримтаар гэрчлээгүй тул гомдлыг хангах үндэслэлгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээгээр байр түрээсэлж, байрны өөрчлөлтийг хийсэн. Гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үед урьдчилж төлсөн төлбөр, барьцааг буцаан авах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс үлдэгдэл төлбөр, засвар үйлчилгээний зардлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нийслэлийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэгчийн шаардлагын ихэнхийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй, түрээслэгч гэрээг сайн дураар цуцалсан, байранд их хэмжээний хохирол учруулсан зэрэг үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь зөв байсан. Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах саналыг гаргасныг хариуцагч хүлээн авч, дараагийн түрээслэгчтэй гэрээ байгуулсан байсан тул ашиглаагүй хугацааны урьдчилж төлсөн төлбөрийг барьцааны хамт шаардсан нь хуульд нийцсэн. Нэхэмжлэгчээс төлөх ёстой ахуйн зардал, тоолуур баталгаажуулсан зардлыг гэрээний төлбөр, барьцаанаас хасаж, үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж олгохоор шийдвэрлэв. Хариуцагч засвар үйлчилгээний зардлыг нотлоогүй тул хасагдаагүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэрний алдааг залруулж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа төлбөрийг буцаан гаргуулах, хариуцагч нь учирсан хохирлыг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Талууд гэрээгээр тогтоосон хугацаанд түрээсийн төлбөр, эд хөрөнгийг буцаан өгөх нөхцөл, эвдрэл гэмтлийн талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн барьцаа 8,000,000 төгрөгийг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн 2,433,586 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх, сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж өгөхийг хүссэн. Хариуцагч нь хохирлын хэмжээ, хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн гаргасан баримтууд нь цаг хугацааны зөрчилтэй, нотлоогүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээгээр тогтоосон барьцаа төлбөрийг (дэнчин) гэрээ дуусгавар болсонтой холбогдуулан буцаан гаргуулах эрхтэй. Гэвч түрээслэгч нь түрээслүүлэгчид төлөх ёстой байсан түрээсийн үлдэгдэл болон ашиглалтын зардалд 3,443,686 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй. Түрээслүүлэгчийн учруулсан гэх хохирлын зардлыг (6,989,900 төгрөг) гэрээний харилцаа дууссанаас хойш удаан хугацааны дараа нэхэмжилсэн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн. Гэрээний хэрэгжилтийг баталгаажуулах акт үйлдээгүй нь эд хөрөнгийн байдлыг тогтооход хүндрэл учруулсан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний болон тооцооны алдаа гаргасан тул өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн барьцаа төлбөрөөс түрээсийн үлдэгдэл зардлыг хасч, үлдэгдлийг гаргуулж шийдвэрлэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: П.Жаргалсайхан нь "Оюунмэнд" ХХК-ийн худалдааны төвийн талбайг түрээслэхээр гэрээ байгуулж, түрээсийн болон барьцааны төлбөр төлсөн боловч талбай нь бэлэн болоогүй тул гэрээг цуцлах хүсэлт гаргасан. "Оюунмэнд" ХХК нь П.Жаргалсайханыг гэрээний үүргээ зөрчсөн гэж үзэн, учирсан хохирлыг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: П.Жаргалсайхан, "Оюунмэнд" ХХК-иас түрээсийн гэрээнээс татгалзаж, төлбөрт төлсөн 1,425,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: "Оюунмэнд" ХХК, П.Жаргалсайханаас гэрээний улмаас учирсан хохиролд 3,164,275 төгрөг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-13, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02387 - **Шийдвэр**: "Оюунмэнд" ХХК-иас 675,000 төгрөгийг гаргуулж П.Жаргалсайханд олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн 750,000 төгрөг болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 225.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-06, **Дугаар**: 1877 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй эсэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 225.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-07-05, **Дугаар**: 127 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь түрээсийн гэрээний үндсэн агуулгыг өөрчилсөн, гэрээ хэрэгжээгүй байхад барьцааны мөнгийг өгөхгүй байх үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал болон анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, "Оюунмэнд" ХХК-аас 750,000 төгрөг гаргуулж П.Жаргалсайханд олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 675,000 төгрөг болон "Оюунмэнд" ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 318.1-д нийцсэн хүчин төгөлдөр гэрээ байна. - Түрээсийн гэрээний зүйл нь бүртгэлтэй хөрөнгийн нэг хэсэг байх тул улсын бүртгэлийг тусгайлан шаардах боломжгүй. - Нэхэмжлэгч тал гэрээ байгуулахдаа түрээсийн талбайг тодорхой хугацааны дараа бэлэн болгох нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсөн нь хэрэгт авагдсан баримтаар нотлогдсон. - Нэхэмжлэгч өмнө түрээсэлж байсан ажлын байрандаа ажиллахаар болсон шалтгаанаар гэрээнээс татгалзсан нь Иргэний хуулийн 204.1-д заасан гэрээнээс татгалзах журамд нийцнэ. - Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь болон олсон ашгийг харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгчийн төлсөн 675,000 төгрөгийг хариуцагчид учирсан хохиролд тооцон үлдээх нь Иргэний хуулийн 227.1, 238.1-д нийцнэ. - Хариуцагч өмнөх түрээслэгч нартай байгуулсан гэрээгээ цуцалж, хүнсний захаа барилгын материалын зориулалттай болгосон хохирлыг нэхэмжлэгч бүхэлд нь хариуцах үндэслэлгүй тул барьцааны мөнгийг буцаан шаардах эрхтэй. - Хаалт, хаалганы зардал нь хариуцагчийн өмчид үлдэж байгаа тул уг зардлыг нэхэмжлэгчээс шаардах боломжгүй. Мөн ашиглаагүй хугацааны зардлыг нэхэмжлэгч хариуцахгүй. - Сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох нь Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-т заасныг зөрчихгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч түрээсийн гэрээ байгуулсан боловч түрээслүүлэгч тал түрээсийн талбайг хүлээлгэн өгөөгүй, гэрээ цуцлагдсан тул барьцаанд төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. Хариуцагч гэрээнд заасны дагуу барьцааг буцаан олгохгүй гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, талбайг хүлээлгэн өгөөгүй нь тогтоогдож, нэхэмжлэгч татгалзах эрхтэй, барьцааг буцаан шаардах эрхтэй гэж үзэн, 2,000,000 төгрөгийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээний нөхцөл, хуулийн заалтыг буруу хэрэглэсэн, нэхэмжлэгч нь төлбөр төлсөн баримтгүй, нэхэмжлэл гаргах эрхгүй гэх үндэслэлээр гомдол гаргав. Хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээ хэрэгжиж эхлэхээс өмнө нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан нь гэрээний барьцааг буцаан олгохгүй байх заалтад хамаарахгүй. Талбайг хүлээлгэн өгөх үүргээ биелүүлээгүй, нэхэмжлэгч татгалзсан нь үндэслэлтэй. Гэрээний дагуу барьцааг буцаан шаардах эрхтэй.