Тогтоол №13151

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Түрээслүүлэгч " **** ****" ХХК нь түрээслэгч иргэн ****-ээс түрээсийн гэрээний үүрэгт түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. Хариуцагч түрээсийн төлбөртөө эд хөрөнгө хүлээлгэж өгсөн тул өргүй гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Түрээсийн төлбөр 5,593,548 төгрөг, алданги 2,796,000 төгрөг, нийт 8,389,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Түрээсийн байранд байсан 12 нэр төрлийн эд хөрөнгийг нэхэмжлэгчид хүлээлгэж өгсөн тул төлбөр төлөгдсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-11, **Дугаар**: 183/ШШ2020/02437 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 236.1.2-т зааснаар үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь гүйцэтгэвэл зохих үүргийн оронд өөр гүйцэтгэлийг хүлээн авснаар үүрэг дуусгавар болсон гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-16, **Дугаар**: 2369 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг буруу дүгнэж, түрээсийн төлбөрийг эд хөрөнгөөр сольж тооцох тохиролцоо хийгдээгүй байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр 5,593,548 төгрөг гаргуулж, алданги 2,796,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. Талууд гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулахдаа бичгээр үйлдэхээр тохиролцсон боловч төлбөрийг эд хөрөнгөөр барагдуулах талаар бичгээр тохиролцоогүй тул үүрэг дуусгавар болоогүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: [Дугаар тодорхойгүй] - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн тул магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр байна. - Түрээсийн гэрээний 13.4-т гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийг зөвхөн бичгээр хийхээр заасан боловч мөнгөн төлбөрийн үүргийг эд хөрөнгөөр солих талаар бичгээр тохиролцсон баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэл буюу төлбөрийг эд хөрөнгөөр барагдуулсан гэх тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д заасны дагуу нотолж чадаагүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгсөн гэх 12 нэр төрлийн эд хөрөнгө, тэдгээрийн үнийг жич нэхэмжлэх эрхтэй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг түрээсийн гэрээний үүрэг болон хохирлыг барагдуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь гэрээ байгуулагдсан хугацаа болон төлбөрийн хэмжээний талаар маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 37,500,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэргийн баримтад бүрэн үнэлээгүй, нэхэмжлэгчийн гаргасан өөр гэрээг үнэлээгүй нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй гэж гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний хугацаа болон төлбөрийн хэмжээг тогтоохдоо хэргийн баримтыг зөв үнэлж, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг зөв хэрэглэсэн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. Нэхэмжлэгчийн хохирол гэх 465,000 төгрөгийг хангаагүй нь холбогдох лавлагаагаар тогтоогдсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч түрээсийн гэрээний үүрэг болон хохирол нэхэмжилсэн. Хариуцагч уг нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, түрээслэгч нь гэрээг зөрчсөн, буруутай үйлдлээс шалтгаалж хохирол учирсан гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэрийг эс зөвшөөрч, түрээсийн төлбөр болон хохирлыг гаргуулж өгөхийг шаардсан. Хариуцагч тал анхан шатны шийдвэрийг дэмжсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянаад, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан. Шүүх нь талуудын хооронд түрээсийн гэрээ байгуулагдсан боловч түрээслэгч нь гэрээний дагуу түрээслүүлсэн эсэх, түүнчлэн нэхэмжлэгчийн нотлох баримтын үнэлгээг хангалтгүй гэж үзжээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн төлбөр, алданги, мөн эд хөрөнгө эвдсэний нөхөн төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь түрээслээгүй, үнэ төлбөргүй үйлчилсэн, гэрээ байхгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр гаргуулах, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гаргасан гомдлыг хянан, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэмэлт оруулан, түрээсийн төлбөрийг хэвээр үлдээж, бусад хэсгийг хэлэлцэхгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд орон сууц хөлслөх гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдож, хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, нэхэмжлэгч түрээсийн төлбөрөө шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь түрээслээгүйгээ нотлоогүй. Анхан шатны шүүх хуулийг хэрэглэхдээ алдаа гаргасан тул давж заалдах шатны шүүх нэмэлт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээний нэмэлт өөрчлөлтөд заасан төлбөр төлөөгүй, гүйцэтгээгүй үүрэг, алданги, ажил зогссонтой холбоотой хохирол гаргуулна гэж шаардсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг цаг тухайд нь төлж байсан, нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр тоног төхөөрөмжөө татсан тул торгууль гаргуулна гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, бусдыг нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, гэрээний төрлийг нарийвчлан шалгаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, гэрээний дагуу түрээслэгч төлбөрөө төлөх үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах үндэслэл болно. Хариуцагч төлбөр төлснөө нотлоогүй тул шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нийцсэн.