Тогтоол №13125

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Б" ХХК нь ЖДҮХС-гаас 2016 онд 114,000,000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд зээлийн төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: ХХААХҮЯ-ЖДҮХС нь "Б" ХХК, Э.О-нараас зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 116,942,169 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах. - **Хариуцагч**: "Б" ХХК нь зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, төлбөр төлөх боломжтой байхад нэхэмжлэл гаргасан нь үндэслэлгүй гэж үзсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-04, **Дугаар**: 181/ШШ2019/02188 - **Шийдвэр**: Хариуцагч "Б" ХХК, Э.О-нараас 116,942,169 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг Нийслэлийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 219.1, 174.1, 175.1-д заасан зээл, барьцааны гэрээ болон үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах үндэслэлтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-12-19, **Дугаар**: 210/МА2019/1897 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "Б" ХХК-ийн төлөөлөгч Б.Мөнхболд - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, зээлийн хүү төлж байсан, үүргээ гүйцэтгэх боломжтой байсан тул нэхэмжлэл үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд заасны дагуу үнэлж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй. - Зээлийн болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 156.1, 156.2, 281.1, 282.2-т заасан шаардлагыг хангасан. - Хариуцагч нар зээлийн гэрээний 6.2.2-т заасан сар бүр зээл, зээлийн хүүг төлөх үүргээ зөрчсөн. - Нэхэмжлэгчээс үүргээ гүйцэтгэхийг хариуцагчид мэдэгдсэн бөгөөд зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалсан нь Иргэний хуулийн 221.3, 225.1-д нийцсэн. - Шүүх зээлийн гэрээний үүрэг болон зээлийн хүүгийн тооцооллыг зөв хийж, Иргэний хуулийн 281.1-ийг баримтлан нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан. - Барьцааны гэрээгээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр нь Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д нийцсэн. - Нотариатын зардал 20,000 төгрөгийг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 219.1-д нийцсэн. - Хариуцагч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 72.3-т заасан үүргээ биелүүлээгүй тул шүүх 100.3-т зааснаар түүний эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь зөв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь зээлийн гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн болон нэмэгдүүлсэн хүү, алданги, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, төлбөрийг сайн дураар хийхгүй тохиолдолд барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгө болон газрыг худалдан борлуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нэхэмжлэгч нь эргэн төлөлтийн хуваарийг хэрэгт хавсаргаагүй, мөн гэрээ цуцалснаас хойш хүү шаардах эрхгүй хэмээн гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь гэрээг цуцалсан ч барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан нь үндэслэлтэй гэж тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь, зээлийн гэрээний хавсралт болох эргэн төлөх хуваарь хэрэгт авагдаагүй байснаас шүүх зээлийн гэрээний үүргээс тооцоолол хийх боломжгүй байсан. Мөн, иргэний хэрэг үүсгээгүй асуудал болох барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах талаар шүүхээс шийдвэр гаргасан нь хуульд нийцээгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлуулж, төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас зээлийн төлбөрт мөнгө гаргуулж, тодорхой үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал зөрөлдөж, зээлийг зориулалтын дагуу ашиглаагүй нь тогтоогдоогүй, шүүх хуралдааныг явуулж өмгөөлүүлэх эрхийг зөрчсөн, барьцааны гэрээгээр үүргийн гүйцэтгэл хангах боломжгүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээний дагуу гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч төлбөрийг хуваарийн дагуу хийгээгүй нь Иргэний хуульд зааснаар гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэл болсон. Зээлийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу ашигласан эсэх талаар хариуцагчийн тайлбар баримтаар нотлогдоогүй. Барьцааны гэрээг гэрээний эрх чөлөөний зарчмын хүрээнд байгуулсан бөгөөд нэмэлт өөрчлөлт хийх боломжтой. Хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдааныг хойшлуулсан тул өмгөөлүүлэх эрхийг зөрчсөн гэж үзэхгүй. Гэрээний зарим хэсэгт заасан хөрөнгөнд барьцааны бүртгэл хийгдээгүй байсан тул түүгээр үүргийн гүйцэтгэл хангуулахааргүй гэж үзсэн нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээг цуцалж, төлөөгүй зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэгч байгууллага хариуцагч иргэнийг шүүхэд нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, хангагдаагүй нэхэмжлэлийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль болон бодит байдалд нийцэхгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн гэрээг цуцлах, зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг шаардах эрхтэй. Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдал нь зээлдэгчийг зээлийн хүүг бууруулах эрхэд хамаарахгүй бөгөөд зээлдэгчийн төлбөрөөс хэсэгчлэн хэрэгсэхгүй болгосон нь эрх зүйн үндэслэлгүй. Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан, хүчин төгөлдөр тул нэхэмжлэгч үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Б-, Г.Т- нар нь “Х- Б-” ХХК-аас орон сууц худалдан авах зориулалтаар 60.000.000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд зээлийн төлбөрөө 2018 оны 03 сараас хойш төлөөгүй. Зээлийн гэрээний үүргийг Б.Б-ийн өмчлөлийн орон сууцаар барьцаалсан. - **Нэхэмжлэгч**: “Х- Б-” ХХК, хариуцагч нараас 62.859.552,86 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: Б.Б-, Г.Т-, зээлийн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрөх боловч үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахгүй байх, байраа өөрсдөө борлуулж зээлээ төлөх боломжтой гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-13, **Дугаар**: 79 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, 62.859.552,86 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг мэдэгдсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 225.1, 225.2, 175.1-д заасныг баримтлан, талуудын хооронд хүчин төгөлдөр зээл болон барьцааны гэрээ байгуулагдсан, хариуцагч нар зээлийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах эрхтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-02-07, **Дугаар**: 135/2019/01294/и - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Б- - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэлийн шаардлага болох мөнгөн дүнг хүлээн зөвшөөрөх боловч, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг эс зөвшөөрч, байраа өөрөө зарж зээлээ төлнө гэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдсан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулсан зээлийн болон барьцааны гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 165.1, 451.1-д заасантай нийцсэн хүчин төгөлдөр гэрээнүүд мөн. - Зээлдүүлэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, зээлийг олгосон боловч зээлдэгч нар 2018 оны 03 сараас хойш зээлийн төлбөрөө хийгээгүй нь тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар үүрэг гүйцэтгэх нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй тохиолдолд гэрээнээс татгалзах эрхтэй. - Зээлийн гэрээний 5.1-д "зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол" нэг талын санаачилгаар гэрээг цуцалж, зээлийн нийт төлбөрийг бүрэн төлөхийг шаардахаар талууд тохиролцсон. - Барьцааны гэрээний 5.4-т "банк шүүхийн журмаар хангуулах аргыг хэзээ ч хэрэглэхээр шаардлага гаргах эрхтэй" гэж заасан. - Анхан шатны шүүх хуульд нийцсэн дүгнэлт хийж, шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасан тул хариуцагчийн гомдлыг хангах үндэслэлгүй.