Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Санхүүгийн түрээсийн маргаан — гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх, барьцаа мөнгийг тооцоолах. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компанитай автомашин түрээслэх гэрээ байгуулж, 15 сая төгрөгийн барьцаа мөнгө шилжүүлсэн боловч компани гэрээг үндэслэлгүйгээр цуцалж, автомашиныг буцаан авсан гэж үзэн барьцаа мөнгийг буцаан авах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компани гэрээг үндэслэлгүйгээр цуцалж, автомашиныг буцаан авсан тул барьцаа мөнгө болох 15 сая төгрөгийг бүрэн буцаан авах ёстой гэсэн байр суурьтай.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргээ зөрчиж, компанид хохирол учруулсан тул гэрээ цуцлагдсан; мөн нэхэмжлэгчтэй тооцоо нийлсэн баримт болон өөр этгээдээс зээлсэн барьцаа мөнгөн дүнгээс зарим хэсгийг хасаж тооцоо хийсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй, хариуцагч нэхэмжлэгчид 14 сая төгрөг гаргуулж олгохыг шийдвэрлэв. Талуудын хооронд байгуулсан гэрээнд төлөх үг, төлөх журам, хугацаа, гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд төлөх нөхцөл зэрэг тодорхой нөхцөлүүд заасангүй тул энэ нь Иргэний хууль 56.1.8-д заасан хуулиар тогтоосон хэлбэрийг зөрчсөн, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байна. Гэрээ хүчин төгөлдөр бус байсан тул талууд харилцан буцаан өгөх үүрэг хүлээнэ (Иргэний хууль 56.5). Нэхэмжлэгч нь өмнө нь 1,000,000 төгрөгийг урьдчилгаа болгон авсан тул хариуцагч зөвхөн үлдсэн 14,000,000 төгрөгийг буцаан өгөх үүрэгтэй. Мөн нэхэмжлэгч нь хариуцагч талын авлага, өрлөг болох тээврийн хөлс, сэлбэг, шатахуун зэрэг зардлыг тооцоо нийлсэн баримтаар хүлээн зөвшөөрсөн тул эдгээр зардлыг барьцаа мөнгөн дүнгээс хасаж тооцох нь үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үндсэн нөхцөлүүдийг тодорхой тохиролцоогүй, хуулиар тогтоосон хэлбэрийг зөрчсөн тохиолдолд гэрээ хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.8).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцаан өгөх үүрэг хүлээнэ (Иргэний хууль 56.5).
• Гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх үед талууд хоорондоо тооцоо нийлсэн баримт, авлага, өрлөгт үндэслэн буцаан шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).