Үйл явдал
Зээлийн болон барааны үнийн төлбөр төлөх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн үндсэн мөнгөн дүнг болон барааны үнийн үлдэгдэл, мөн хүү, алданги нэмж гаргуулахыг шаардсан. Талууд хоорондоо зээлийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй, тооцоог баримтгүйгээр амаар хийж байсан тул төлбөрийн үлдэгдэл болон хүүгийн хэмжээний талаар маргаан үүссэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Зээлийн үндсэн мөнгөн дүнг болон барааны үнийн үлдэгдэл, мөн хүү, алданги нийт 9,300,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: Зээлийн үндсэн мөнгөний зарим хэсгийг төлсөн, барааны үнийн тооцоо дууссан гэж үзэн, зөвхөн үндсэн зээлийн үлдэгдлийг төлөх боловч нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Хариуцагч нь зээлийн үндсэн мөнгөний 2,600,000 төгрөгийг төлсөн тул үндсэн зээл 3,000,000 төгрөгнөөс хасахад 400,000 төгрөгийн үлдэгдэлтай болох тул нэхэмжлэгч хүү, алданги шаардах эрхгүй, учир нь талууд зээлийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй байсан тул хүү авах эрхээ алдсан (Иргэний хууль 282.3).
- Барааны үнийн төлбөрийн тухайд нэхэмжлэгч талын гараар нөхөж үйлдсэн тооцоолол болон мөнгөний зөрүүтэй баримтууд байсан тул харилцан тохиролцож, тооцоо нийлсэн баримт гэж үзэх боломжгүй, учир нь бараа хүлээлгэн өгсөн зарлагын баримт, төлбөрийн тооцоо, гэрээ байхгүй байсан (Иргэний хууль 243.1).
- Нэхэмжлэлийн шаардлага гаргах сүүлийн тооцоо болон барааны төлбөрийн тооцоо нь 3 жил өнгөрсөн тул нэхэмжлэгч шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүй, учир нь гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх тусгай хугацаа гурван жил байдаг (Иргэний хууль 75.2.1).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Зээлийн гэрээгээр хүү тогтоохын тулд талууд бичгээр гэрээ байгуулах ёстой, хэрэв бичгээр байгуулаагүй бол хүү авах эрхгүй (Иргэний хууль 282.3).
- Бараа худалдах, худалдах авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэхэд бараа хүлээлгэн өгсөн баримт, төлбөрийн тооцоо, харилцан тохиролцох гэрээ бодит байдлаар нотолсон байх ёстой (Иргэний хууль 243.1).
- Гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх тусгай хугацаа гурван жил байдаг тул энэ хугацаа өнгөрсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгэгч үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 82.1).