Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлдэгч болон баталгаа гаргагчийн үүрэг гүйцэтгэх хариуцлага. Зээлдэгч нь цалингийн зээлийн гэрээгээр авсан зээл болон түүний хүүгийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлж барагдуулаагүй тул банк гэрээг цуцалж, зээлдэгч болон баталгаа гаргагч нараас зээлийн үндсэн дүн, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч гэрээний үүргээ зөрчсөн тул зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалсан бөгөөд зээлдэгч болон баталгаа гаргагч нараас зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлдэгч нь зээлээ төлөхөд маргаангүй боловч баталгаа гаргагч нь гэр бүл цуцлагдсан, хүүхдийн асрамж, бусад зардлын улмаас төлөх боломжгүй байгаа тул зээлдэгчийн үүрэг хариуцлагаас чөлөөлөгдөх ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн үндсэн дүн, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг баталгаа гаргагчаас гаргуулахыг шийдвэрлэсэн.

• Зээлдэгч гэрээний төлбөрийн хуваарийг зөрчсөн тул банк гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалж, зээл, хүүг төлөхийг шаардах эрхтэй байсан тул банкны нэхэмжлэлийг үндэслэлтэй гэж үзсэн (Иргэний хууль 451.1, 452.2, 453.1).
• Баталгаа гаргагч нь зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэхэд баталгаа гаргасан тул үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгээгүй үед баталгаа гаргагчаас үл маргах журмаар шаардах ёстой, учир нь үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн өмнө баталгаа гаргагч нь үүрэг хүлээсэн баталгаа гаргагч юм (Иргэний хууль 234.4, 234.5).
• Баталгаа гаргагч нь зээлдэгчийн үүрэг зөрчсөний улмаас үүссэн нотариатын зардлыг хариуцан арилгах ёстой, учир нь баталгааны гэрээгээр зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг төлөхөөр тохиролцсон байсан (Иргэний хууль 227.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд баталгаа гаргагч нь үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн өмнө үүрэг гүйцэтгэх хариуцлага хүлээдэг (Иргэний хууль 234.4).
• Баталгаа гаргагч нь үүрэг гүйцэтгэгчийн өмнө үүрэг хүлээсэн баталгаа гаргагч тул үүрэг гүйцэтгэгчээс өмнө өөрөө үүрэг гүйцэтгэх эрхгүй, харин үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь баталгаа гаргагчаас шууд шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 234.5).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн бол нөгөө тал нь үүсэх хохирлыг арилгуулах эрхтэй бөгөөд баталгаа гаргагч нь энэхүү хохирлыг хариуцан арилгах үүрэгтэй (Иргэний хууль 227.1).