2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүрэг гүйцэтгэхгүй болсон тул барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаанд гаргах. Зээлдэгч нар зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлөлтийг 13 сарын турш хугацаа хэтлэн хойшлуулсан тул нэхэмжлэгч барьцаа хөрөнгөөс үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ ноцтой зөрчиж, зээлийн төлбөрийг хугацаа хэтлэн төлөөгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг борлуулж үүрэг гүйцэтгүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн хүүгийн тооцоолол үндэслэлгүй, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон бөгөөд нэгэн хариуцагчийн эрүүл мэндийн хүнд байдлыг харгалзан үзэх ёстой гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч нарыг зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлөлтийг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тул нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүрэг гүйцэтгүүлэхээр шийдвэрлэв. Хариуцагч нар зээлийн гэрээний дагуу төлөх ёстой төлбөрөө зохих ёсоор биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 153.1, 158.1, 174.1; Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 41.1, 41.2). Зээлийн гэрээний нөхцөл болон хууль тогтоомжийн дагуу зээл төлөгдөхгүй байгаа тул зээлийн гэрээг цуцлах үндэслэлтэй бөгөөд нэхэмжлэгч үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж авах эрхтэй (Иргэний хууль 451.1, 453.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгэгч барьцаагаар хангагдсан үүргээ гэрээнд заасан хугацаанд зохих ёсоор биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаалагч нь барьцааны зүйлийг борлуулж үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 153.1, 158.1, 174.1).
• Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй, зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарь зөрчсөн байсан тул зээлийн гэрээг цуцлах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 451.1).
• Баримтжуулсан зээлийн төлбөр төлөгдөөгүй байдал нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд хохирол учруулж байгаа тул барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүрэг гүйцэтгүүлэх нь үндэслэлтэй (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 41.1).