Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүргийг гүйцэтгэхгүй болсон, нэмэлт гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах тухай. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч нартай байгуулсан зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг төлөөгүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийг хангуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн төлбөрийн үүргийг хариуцагч нар удаа дараалан зөрчсөн тул нэмэлт гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, барьцаа хөрөнгийг борлуулж үүргийг хангуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Цар тахалтай холбоотой нөхцөл байдлын улмаас төлбөр төлөх боломжгүй болсон тул зээлийн хүүг зогсоох хүсэлт гаргасан боловч хүлээн авчгийгүй, мөн зээлийн хугацааг сунгах тухай нэмэлт гэрээг өөрийн зөвлөсөнгүй, хууран мэхэлсэн гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргийг хангуулахыг даалгасан.

• Хариуцагч нар зээлийн төлбөрийн үүргийг хугацаандаа гүйцэтгээгүй тул барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 175.1, 235.1).
• Хариуцагч нар зээлийн төлбөрийг сайн дураар эсрэгээр төлөхгүй болсон тул барьцаа хөрөнгийг борлуулж үүргийг хангуулахыг даалгах нь зүйтэй (Иргэний хууль 175.1).
• Хариуцагч нар барьцаа хөрөнгийг борлуулж, зээлийн төлбөрийг төлөх боломжтой гэж үзсэн хэдий ч зээлийн төлбөрийг төлөхгүй байгаа тул нэхэмжлэгчийн зээлийн барьцаанд тавьсан үл хөдлөх хөрөнгийг борлуулж, үүргийг хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь үндэслэлгүй (Иргэний хууль 175.1, 235.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгэх хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдахыг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 174.1).
• Үүрэг хүлээгч мөнгө төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлж, шилжүүлсэн эд хөрөнгийг буцаан авсан буюу ийнхүү үүргээ биелүүлээгүй бол өмчлөлд шилжүүлсэн эд хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэгч бодитойгоор гаргуулан авснаар гэрээ дуусгавар болно (Иргэний хууль 235.4).
• Зээлийн төлбөрийг хугацаандаа гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргийг хангуулах нь хууль ёсны үндэслэлтэй (Иргэний хууль 175.1).