Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тул зээл, хүүгийн төлбөр гаргуулах. Зээлдэгч нар нь зээлийн гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө төлөхгүй зөрчил гаргасан тул банк гэрээг цуцалж, үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй тул зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалж, үндсэн зээл, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хүнд хэлбэрийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүтэй, орлогогүй байгаа нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, төлбөрийн нөхцөлийг сунгаж, сар бүр төлөх дүнг багасгахыг хүссэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн. Хариуцагч нь зээлийн гэрээнд хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээр оролцсон тул зээлдэгчийн нас барсны дараа үүрэг гүйцэтгэх үүрэг хэвээр байна (Иргэний хууль 242.1, 242.3), учир нь хамтран үүрэг гүйцэтгэгчид үүргийн гүйцэтгэлийг бүхэлд нь эсвэл хэсэгчлэн шаардах эрхтэй. Хариуцагчийн хүнд хэндийн байдал, орлогогүй байгаа баримт нь гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй, учир нь зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1). Төлбөрийн хэмжээг сар бүр бага дүнгээр төлөх хүсэлтийг шүүх хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй, учир нь талууд хоорондоо тохиролцоогүй тохиолдолд үүрэг гүйцэтгэх арга, хэлбэрийг шүүх тогтоох нь гэрээний талуудын чөлөөт байдлын зарчимтай зөрчилдөнө (Иргэний хууль 213.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хамтран үүрэг гүйцэтгэгчид үүргийн гүйцэтгэлийг бүхэлд нь эсвэл хэсэгчлэн шаардах эрхтэй тул нэгэн зээлийн гэрээнд хамтран оролцсон этгээдээс үүрэг шаардаж болно (Иргэний хууль 242.1, 242.3).
• Гэрээний талуудын хүнд нөхцөл байдал нь гэрээнд заасан төлбөр төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 453.1).
• Үүрэг гүйцэтгэх арга, хэлбэрийг талууд харилцан тохиролцоогүй бол нэхэмжлэгчийн зөвшөөрөлгүйгээр төлбөрийн нөхцөлийг өөрчлөх боломжгүй (Иргэний хууль 213.1).