Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээл — хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээс зээлийн үндсэн төлбөр, хүүгийн төлбөрийг гаргуулах. Зээлдэгч нар зээлийн гэрээ байгуулж, зээл авсан боловч төлөлтийн хуваарийг зөрчиж, 90 хоног хэтрүүлэн төлөлт хийгээгүй тул банк зээлийн гэрээг цуцалсан байна. Зээлдэгчдийн нэг нь нас барсан нөхцөлд нөгөө хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээс зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг шаардах маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлбөрийг хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээс гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн мөнгийг өөрөө авч ашиглаагүй, мөн зээлийн хэмжээг мэдэхгүй байсан тул гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөх ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, хариуцагч нь ойролцоогоор 3,6 сая төгрөгийн зээлийн үлдэгдэл, хүүг төлөх шийдвэр гаргав.

• Зээлдэгч нас барсан боловч талууд үүрэг гүйцэтгэх нь үүрэг гүйцэтгэгчийн хувийн байдалтай салшгүй холбоотой гэж тохироогүй тул үүрэг дуусгавар болохгүй (Иргэний хууль 240.2).
• Банк хариуцагчтай утсаар холбогдож, төлөхийг урьдчилан сануулсан тул үүрэг гүйцэтгэхэд нэмэлт хугацаа тогтоосонтой адилтгаж үзнэ (Иргэний хууль 225.2).
• Хариуцагч нь зээлийн мөнгийг авч ашиглаагүй, хэмжээг мэдэхгүй байсан гэх үндэслэл нь гэрээнд оролцож, нөхөх хариуцлага үүрэхээр хамтран үүрэг гүйцэтгэгч болсон тул гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 242.5).
• Зээлдэгч нар төлөлтийн хуваарийг удаа дараа зөрчсөн тул банк зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 225).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх нь үүрэг гүйцэтгэгчийн хувийн байдалтай салшгүй холбоогүй бол талууд үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах үндэслэл болно (Иргэний хууль 240.2).
• Хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нь зээлийн мөнгийг өөрийн ашигт ашиглаагүй байсан ч гэрээнд оролцсон тохиолдолд үүрэг гүйцэтгэх бүрэн хариуцлага хүлээнэ (Иргэний хууль 242.5).
• Үүрэг гүйцэтгэх этгээдэд төлбөр төлөхийг урьдчилан сануулсан бол энэ нь нэмэлт хугацаа тогтоосонтой адилтгаж үзнэ (Иргэний хууль 225.2).