Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон хугацаа хэтэрсэн алданги гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани хариуцагч компанид ургамал хамгаалах бодис нийт ойролцоогоор 39 сая төгрөгийн үнээр нийлүүлсэн боловч гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрийг нь барагдуулаагүй байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барааг нийлүүлсэн боловч төлбөр нь хугацаа хэтэрсэн тул барааны үлдэгдэл болон гэрээнд заасан алдангийг гаргуулна гэж үзэв.
• Хариуцагч: Өөрийн ашиг шимдэл болон бусад байгууллагаас мөнгө авахаар тохирсон нөхцөл байдал, санхүүгийн хүндрэлээс болж төлбөрөө хойшлуулсан тул алданги тооцохгүйгээр зөвхөн үндсэн төлбөрийг төлөх боломж олгоно гэж хүсэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэв. Талууд худалдах-худалдан авах гэрээг бичгээр байгуулсан тул гэрээний үүрэг хүлээсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 243.1). Хариуцагч компани барааг авсан боловч төлбөрийг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тул гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэв. Талуудын хооронд гэрээний үүрэг биелээгүй тохиолдолд төлөгдөөгүй үнийн дүнгийн 0,5 хувийн алданги төлөхөөр тохиролцсон байсан тул хариуцагчийг алдангиас чөлөөлөх үндэслэлгүй, учир нь гэрээний заалт болон үйл баримт нь тодорхой байна. Мөн алдангийн хэмжээ нь үндсэн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй гэсэн хязгаарлалттай тул нэхэмжлэлийн алдангийн шаардлага Иргэний хууль 232.4-т нийцэж байгаа тул нийт төлбөрийг гаргуулна гэж шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдах-худалдан авах гэрээг бичгээр байгуулсан тохиолдолд талууд гэрээний заалтын дагуу үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээний дагуу тохиролцсон алдангийн хувь хэмжээ болон төлөх нөхцөл нь хууль тогтоомжийн хязгаарлалттай нийцэж байвал гэрээний заалтыг мөрдөнө (Иргэний хууль 232.4).
• Санхүүгийн хүндрэл эсвэл гуравдагч этгээдээс мөнгө авахаар тохирсон нөхцөл байдал нь гэрээний үүрэг биелээгүй байх үндэслэл болж чадахгүй (Иргэний хууль 232.4).