2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — бараа материалын төлбөр болон гэрээний алданги төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компанитай бараа зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, сэлбэг болон тос тосолгооны материал нийлүүлсэн боловч хариуцагч тал гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө барагдуулжээ. Үүнээс үүдэн нэхэмжлэгч үндсэн төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал гэрээний дагуу барааны төлбөр болон хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутам алдангийг төлөх ёстой гэж үзэн, үндсэн төлбөр болон алдангийн нийлбэрийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Барааны төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч нэхэмжлэлийн алдангийн хэмжээг багасгах, эвлэрлийн гэрээ байгуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлж, мөн нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн итгэмжлэл хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн нэхэмжлэлийг татгалзах үндэслэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэв.

• Хариуцагч тал барааны төлбөр болох ойролцоогоор 21 сая төгрөгийг төлөөгүй байсан тул гэрээний заалт болон Иргэний хууль 232.6-д үндэслэн алданги шаардах эрхтэй байна.
• Нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн алдангийн дүн нь үндсэн төлбөрийн 50 хувиас хэтэрч байгаа нь Иргэний хууль 232.4-т заасан анзын дүнгийн хязгаарлалттай нийцэж байгаа тул алдангийн 10 сая орчим төгрөгийг нэхэмжлэх нь үндэслэлтэй байна.
• Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн итгэмжлэлд нэхэмжлэлийн шаардлагыг ихэсгэх, багасгах эрх заасан байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргах эрхтэй гэж үзсэн, учир нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг ихэсгэх, багасгах эрх олгож байгаа нь нэхэмжлэл гаргах эрхийг олгосонтой адилтган үзэх боломжтой юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь үндсэн төлбөрийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй гэсэн хязгаарлалттай байсан тул нэхэмжлэгч алдангийн дүнгийн хязгаарлалтыг баримтлан шаардлага гаргасан нь зөв (Иргэний хууль 232.4).
• Итгэмжлэлийн агуулга нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг ихэсгэх, багасгах эрхийг олгосон байгаа нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргах хүсэл зоригийг илэрхийлж буй тул төлөөлөгчийг бүрэн эрхтэй гэж үзнэ.
• Гэрээний дагуу бараа нийлүүлэгдсэн боловч төлбөр төлөгдөөгүй байсан тул гэрээний нөхцөл болон хуулийн заалтын дагуу алданги тооцох нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 232.6).