2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах гэрээний дагуу хамтран эзэмшиж буй авто зам болон түүний ашиглалтын эрх, гэрээний торгууль төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал үл хөдлөх хөрөнгийг худалдан авсан боловч гэрээнд заасан авто замын хамтарсан өмчлөл болон түүнийг ашиглах нэвтрэх хаалга гаргах үүргээ хариуцагч тал биелүүлээгүй гэж үзэн шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний заалтын дагуу авто замын 50 хувийг хамтран өмчлөх, ашиглах эрхтэй тул хариуцагч тал авто замыг ашиглах боломж олгож, хашаандаа хаалга барьж өгөх ёстой гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Маргаантай авто зам нь байгууллагын дотоод зам бөгөөд нэхэмжлэгч талд хамааралгүй, мөн замын хажуугаар дулааны шугам явж байгаа тул хаалга гаргах боломжгүй гэж эсэргүүцэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг ханган, заримг нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Хариуцагч тал гэрээгээр тохиролцсон авто замыг хамтран ашиглах боломж олгохгүй, хаалга барьж өгөх үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгчийн авто замыг хамтран ашиглах, ачааны машин нэвтрүүлэх хүсэлтийг хангах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 134.1, 134.2, 138.1).
• Авто зогсоолын 25 хувийг ашиглах хүсэлтийг хангах үндэслэлгүй тул хэрэгсэв, учир нь тухайн зогсоол нь талуудын дундын өмч гэдгийг тогтоож чадаагүй (Иргэний хууль 108.1).
• Гэрээний торгууль 40 сая төгрөгийг гаргуулах хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгов, учир нь зөвшөөрөлгүй өргөтгөл барьсан гэх үйлдэл нь хөршийн эрх зөрчсөн болон өмчлөх эрх зөрчсөн гэх үндэслэлтэй гэж тогтоож чадаагүй (Иргэний хууль 108.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авсан тохиолдолд тухайн хөрөнгөтэй холбоотой эрх, үүрэг нь худалдан авагчид шилжих ёстой (Иргэний хууль 150).
• Үүрэг гүйцэтгэх хугацаа тогтоогдоогүй эсвэл үүргийн шинж чанараас хамаарч тодорхойлох боломжгүй бол үүрэг гүйцэтгүүлэгч үүргээ хэдийд ч шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 208.2).
• Өмчлөгч өмчлөх эрх нь ямар нэгэн байдлаар зөрчигдсөн гэж үзвэл уг зөрчлийг арилгуулах, саад болж буй үйлдлийг эрх зөрчигчөөс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.2, 106.4).