2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр — гэнэтийн ослын даатгалын гэрээний дагуу гадны халдлагад өртөж амь насаа алдсан тохиолдолд нөхөн төлбөр олгох асуудал. Даатгуулагч нь бусдад цохиулж амь насаа алдсан бөгөөд энэ нь гэрээнд заасан гадны халдлагад өртөх эрсдэлд хамааралтай тул даатгагч компаниас нөхөн төлбөр шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгуулагч нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байсан ч энэ нь амь насаа алдахад шууд шалтгаан болоогүй, харин бусдад цохиулж амь насаа алдсан нь гэрээний "гадны халдлагад өртөх эрсдэл" гэсэн заалтад хамаарах тул нөхөн төлбөр олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Даатгуулагч нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ гэмтэж бэртсэн нөхцөл байдал үүссэн тул энэ нь гэрээнд хамрагдахгүй нөхцөл болох бөгөөд амь насаа алдсан нь гадны халдлагаас бус, согтуу байдлаас үүдэлтэй гэж үзэн төлбөр олгохоос татгалзсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авч, даатгагч компаниас ойролцоогоор 3 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэв. Учир нь даатгуулагч нь бусдад цохиулж амь насаа алдсан нь шинжээчийн дүгнэлт болон эрүүгийн хэргийн шийтгэх тогтоолоор гадны нөлөөгөөр амь насаа алдсан гэж тогтоогдсон тул энэ нь гэрээний гадны халдлагад өртөх эрсдэлд хамаарна. Мөн согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байсан нь амь насаа алдахад шууд шалтгаан болж чадаагүй, харин гадны халдлага (цохилт) нь амь насаа алдах гол шалтгаан байсан тул даатгалын нөхөн төлбөр олгох үндэслэл бүрдсэн гэж үзэв. Иймд даатгуулагч нас барсны дараа нөхөн төлбөрийг түүний хууль ёсны өв залгамжлагчид олгох ёстой байна (Даатгалын тухай хууль 8.3, 9.1.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагч нь гэрээнд заасан эрсдэлийн төрөлд (гадны халдлага) хамаарах үйл явдлын улмаас амь насаа алдсан нь тогтоогдсон тул даатгагч нөхөн төлбөр олгох үүрэгтэй (Даатгалын тухай хууль 9.1.4).
• Даатгуулагчийн согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байдал нь амь насаа алдахад шууд шалтгаан болж, эрсдэлээс хамгаалагдахгүй байх үндэслэл болоогүй, харин гадны халдлага нь амь насаа алдах гол шалтгаан байсан тул нөхөн төлбөр олгох ёстой (Иргэний хууль 431.1).
• Даатгуулагч нас барсны дараа нөхөн төлбөрийн эрх үүсвэл түүний хууль ёсны өв залгамжлагч нөхөн төлбөрийг шаардах эрхтэй (Даатгалын тухай хууль 8.3).