2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — амь насны даатгалын нөхөн төлбөр олгох тухай. Даатгуулагч нь ипотекийн зээлийн барьцаа хөрөнгө болон амь насны даатгалын гэрээ байгуулсан бөгөөд хамтран зээлдэгч нь спиртийн цочмог хордлогын улмаас нас барсан байна. Нэхэмжлэгч нь даатгуулагч цус харвах болон зүрх гэнэт зогсох нэмэлт эрсдэлд хамрагдаж байсан тул даатгалын нөхөн төлбөр авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгуулагчийн тархинд цус харвалт үүссэн, олон эрхтний дутагдлын улмаас нас барсан тул гэрээнд заасан нэмэлт эрсдэл бүрдсэн гэж үзэн нөхөн төлбөр авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нас барсан шалтгаан нь спиртийн цочмог хордлогын улмаас олон эрхтний дутагдалд орсон тул энэ нь гэрээнд заасан "гэнэтийн осол" болон хамгаалагдах эрсдэлд хамаарахгүй гэж үзэн төлбөр олгохоос татгалзсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь шинжээчийн дүгнэлтээр амь хохирогч нь спиртийн цочмог хордлогын улмаас олон эрхтний дутагдалд орж нас барсан тул энэ нь даатгалын гэрээний үндсэн эрсдэл болох "гэнэтийн осол"-д хамаарахгүй байна. Мөн шинжээчийн дүгнэлтэд цус харвалт тогтоогдсон боловч уг гэмтэл нь үхэлд хүргээгүй тул даатгуулагчийн нас баралтын шууд шалтгаан болохгүй байна. Иймд нэмэлт эрсдэл үүссэн гэх нэхэмжлэгчийн үндэслэл үндэслэлгүй тул даатгагч нөхөн төлбөр олгох үүрэг хүлээхгүй гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагчийн нас баралтын шалтгаан нь гэрээнд заасан "гэнэтийн осол" биш, харин спиртийн хордлогын улмас олон эрхтний дутагдал байсан тул даатгалын нөхөн төлбөр олгох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 431.1).
• Цус харвалт болон бусад гэмтэл тогтоогдсон боловч тэдгээр нь нас баралтын шууд шалтгаан болохгүй, үхэлд хүргээгүй байсан тул нэмэлт эрсдэл бүрдсэн гэж үзэхгүй.
• Даатгагч нь санхүүгийн зохицуулах хороонд бүртгүүлсэн эрсдэлийн хүрээнд гэрээ байгуулсан тул ипотекийн даатгалын журмын дагуу үүргээ зөрчөөгүй гэж үзнэ.