Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад учирсан эд хөрөнгийн болон сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татсан хэрэг нь гэмт хэргийн шинжгүй гэж тогтоогдон цагаатсан тул өөрт учирсан хууль зүйн туслалцааны зардал болон сэтгэл санааны хохирлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад 9 сарын турш яллагдагчаар татгдаж, нэр төр, алдар хүнд нь унасан тул сэтгэл санааны хохирол болон өмгөөлөгчдөд төлсөн 15 сая төгрөгийн хууль зүйн туслалцааны зардлыг нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Төрийн эрхлэгч: Нэхэмжлэгч нь хууль зүйн туслалцааны зардлыг нэхэмжлэх эрхтэй боловч сэтгэл санааны хохирлыг нотлох бодит баримт, нэр төр гутаасан мэдээлэл байхгүй тул сэтгэл санааны хохирлын шаардлага нь үндэслэлгүй байна гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн хууль зүйн туслалцааны зардлын 15 сая төгрөгийг олгож, сэтгэл санааны хохирлын 20 сая төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Нэхэмжлэгчийн хэрэг нь гэмт хэргийн шинжгүй гэж тогтоогдон цагаатсан тул хууль зүйн туслалцаа авахад төлсөн хөлсийг нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.3 1.6).
• Өмгөөлөгч нартай байгуулсан гэрээ болон төлбөрийн баримтууд нь нотлогдсон тул хууль зүйн туслалцааны зардал 15 сая төгрөгийг нөхөн төлүүлэх үндэслэлтэй.
• Сэтгэл санааны хохирлыг нэхэмжлэхэд нэр төр, алдар хүнд гутаасан бодит байдал нийцэхгүй байдлыг бусдад мэдээлсэн тухай нотлох баримт байхгүй тул сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 230, 511).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хууль зүйн туслалцаа авахад төлсөн хөлсийг нөхөн төлүүлэх эрхтэй байдаг (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 45.3 1.6).
• Сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлүүлэхэд нэр төр, алдар хүнд гутаасан бодит үйлдэл, баримт байх ёстой тул зөвхөн хэрэгт оролцож, зардал гарсан байдал нь сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгах үндэслэл болно гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 230, 511).