Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хамтран ажиллах гэрээ — ашиг орлогын тооцоог буруу хийсэн, ашгийг тэнцүү хуваахгүй гэх маргаан. Талууд наадмын үеэр хоол, хуушуур хийж зарахаар аман гэрээ байгуулж, нэг тал нь хоол бэлтгэх ажлыг, нөгөө тал нь бэлтгэл хангах, тооцоог хариуцан хамтран ажилласан байна. Үйл ажиллагааны явцад гарсан орлого, зарлагын тооцоонд талууд зөрсөн тул олсон ашгийг хуваах талаар маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал орлогын тооцоог тулгүй, ашгийг дутуу өгсөн тул ойролцоогоор 8 сая төгрөгийн ашиг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Бүх зардал, орлогыг тооцож, ашгийг тэнцүү хувааж, нэхэмжлэгчид мөнгийг шилжүүлсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсэгчилсэн хэсгийг хангаж, үлдэгдэл хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Талууд хоол бэлтгэх, материал нийлүүлэх, тооцоог хариуцах нөхцөлөөр хамтран ажилласан тул Иргэний хууль 476-д заасан хамтран ажиллах гэрээ амаар байгуулагдсан гэж үзсэн.
• Нэг кг махаар хэдэн ширхэг хуушуур гарна гэдэг талаар талууд нэгдсэн байдалд хүрээгүй тул хэрэгт ирүүлсэн баримт, зохигчийн тайлбарт үндэслэн дунджаар 27 ширхэг гэж тооцох шаардлагатай болсон.
• Хариуцагч тал үйл ажиллагааны явцад тусламж болгон ирсэн ах дүүсийн хоолны зардлыг нийт зардалд оруулан хасаж болох тул тухайн зардлыг хасаж тооцсон.
• Нэхэмжлэгч тал тооцоог гардан ажиллаагүй, өөрийн гэсэн тооцоо байхгүй байсан тул хариуцагчийн ирүүлсэн банкны хуулга, зардал болох бараа материалын баримт дээр үндэслэн ашгийг тооцох үндэслэлтэй болсон.
• Ингэснээр нийт орлого, хасагдах зарлагын зөрүүгээр тооцсон ашгаас нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн мөнгийг хасахад 725 мянга орчим төгрөгийн үлдэгдэл ашиг гарсан тул энэ дүнг гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Аман гэрээний үйл ажиллагааны явцад талуудын оролцоо, үүрэг, хариуцлагыг тодорхойлохдоо бодит үйл явдал болон зарцуулсан материалын баримт дээр үндэслэн ашгийг тооцох ёстой (Иргэний хууль 476).
• Хамтран ажиллах гэрээний ашиг орлогын тооцоонд талууд нэгдсэн байдалд хүрээгүй тохиолдолд хэрэгт ирүүлсэн баримт, зохигчийн тайлбар болон бодит хэрэглээнд үндэслэн дундаж үзүүлэлтийг ашиглаж болно.
• Үйл ажиллагаанд тусламж болж оролцсон хүмүүсийн хоолны зардал нь хамтран ажиллах гэрээний хүрээнд гарсан нийт зардалд хамаарах тул ашгийг тооцохдоо нийт зардалд оруулан хасах үндэстэй (Иргэний хууль 476).