2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрх тогтоох, эзэмшил ашиглалтыг шилжүүлэх. Нэхэмжлэгч нь гүйцэтгэгч компанитай хийсэн ажлын хөлсөнд тооцох замаар хариуцагч компаниудын дунд байгуулсан гурвалсан тохиролцооны дагуу орон сууц авсан бөгөөд орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн боловч хариуцагч нар хөрөнгийг эзэмшил, ашиглалтын эрхтэй нь хамт шилжүүлэхгүй байгаа маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцны үнийг бүрэн төлж, бартераар авах тохиролцоог хийсэн тул өмчлөх эрхээ тогтоож, эзэмшил ашиглалтын эрхийг шилжүүлүүлнэ гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гүйцэтгэгч компани нь өмчлөх болон эзэмшил, ашиглалтын эрхийг шилжүүлэх эрх бүхий субъект биш, зөвхөн ажил гүйцэтгэгч байсан тул өмчийн харилцаанд оролцох боломжгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх тогтоох шаардлагыг хангаж, хариуцагч компани нь үл хөдлөх эд хөрөнгө бүртгүүлэхтэй холбоотой бичиг баримтуудыг хүлээлгэн өгөхөөр шийдвэрлэв. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн тул худалдагч нь эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх үүрэгтэй байсан тул Иргэний хууль 243.1-ийн дагуу хариуцагч компани өмчлөх эрхийг тогтоох үүрэгтэй гэж үзсэн. Мөн хариуцагч компани нь гүйцэтгэгч компаниас орон сууц шаардах эрхийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлэхийг зөвшөөрч, худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан тул энэ нь эрх шилжих үр дагаврыг ойлгож мэдсэн гэж үзсэн. Нэхэмжлэгчийн эзэмшил, ашиглалтын эрхийг даалгах шаардлага нь өмчлөх эрхэд багтдаг тул үүнийг нэхэмжлэлийн үндэслэл гэж үзэн, хариуцагч компаниас холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдан авагч нь төлбөрийг бүрэн төлсөн тохиолдолд худалдагч нь эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Гүйцэтгэгч компани нь өмчлөгч биш байсан ч, түүний шаардах эрх гуравдагч этгээдэд шилжсэн тохиолдолд захиалагч (худалдагч) компани нь шилжсэн эрхийг хүлээн зөвшөөрч, гэрээгээр хөрөнгийг шилжүүлэх үүрэг хүлээдэг.
• Хөрөнгийг эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах эрх нь өмчлөх эрхийн агуулгад багтдаг тул өмчлөх эрхийг тогтоох шаардлага нь эзэмшил, ашиглалтын эрхийг шилжүүлэх зорилготой холбогдож болно.