2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгө хөлслөх маргаан — орон сууц захиалгаар барих гэрээний үүрэг биелүүлж, өмчлөгчөөр тогтоолгох, хугацаа хэтрүүлсний алданги гаргуулах. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компанитай орон сууц барих гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг хүлээлгэж авч чадаагүй тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгож, барилгыг бүрэн барьж гүйцэтгэн хүлээлгэж өгөхийг шаардсан төдийгүй, гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувьтай тэнцэх алданги гаргуулахыг үндэслэл болгосон.
• Хариуцагч: Орон сууцыг хүлээлгэж өгөх үүрэг болон өмчлөгчөөр тогтоолгох шаардлагыг зөвшөөрсөн ч, Covid-19 цар тахлын нөхцөл байдал давагдашгүй хүчин зүйл болсон тул алданги төлөхгүй байх ёстой гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, барилгыг хүлээлгэж өгөх болон алданги гаргуулахыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч тал Covid-19 цар тахлын улмаас гэрээний хугацаа хойшлогдсон гэж үзсэн боловч, уг нөхцөл байдлын улмаас гэрээний хугацааг сунгах талаар нэхэмжлэгч талд санал хүргүүлж байсангүй тул энэ нь давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэх үндэслэлгүй байна (Иргэний хууль 221.2).
• Хариуцагч гэрээгээр тохиролцсон хугацаанд үүргээ биелүүлээгүй тул алданги төлөх үүрэгтэй, учир нь гэрээний дагуу орон сууцыг 2023 оны 04 дүгээр улиралд хүлээлгэж өгөх ёстой байсан ч хүлээлгэж өгөөгүй байна.
• Нэхэмжлэгч нь гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувьтай тэнцэх алданги гаргуулах эрхтэй, учир нь Иргэний хууль 232.4, 232.6-д гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр алданги тооцохыг заасан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний хугацааг сунгах талаар талууд харилцан тохиролцож, албан ёсны санал хүргүүлээгүй бол цар тахлын нөхцөл байдлыг давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 221.2).
• Гэрээгээр тохиролцсон хугацаа хэтрүүлсэн тал нь гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр алданги төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 232.4, 232.6).
• Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу төлбөрийг бүрэн төлсөн тул орон сууцын өмчлөгчөөр тогтоолгох болон барилгыг хүлээлгэн авах эрхтэй (Иргэний хууль 343.1).