Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон алданги төлөх үүрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 20 сая төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд түүний 12 сая төгрөгийг дансаар, үлдсэн 8 сая төгрөгийг бэлэн мөнгө (рубль) хэлбэрээр өгсөн гэж үзэн, зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон алдангийг гаргуулахыг шаарджээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээний дагуу үндсэн төлбөр, хүү болон алдангийг бүрэн гаргуулах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: 12 сая төгрөгийг авсан боловч хүү тохироогүй, мөн 8 сая төгрөгийн бэлэн мөнгө (рубль) аваагүй тул зээлийн үндсэн төлбөрийн зарим хэсгийг төлж барагдуулсан гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн үндсэн төлбөрийн үлдэгдэл болох ойролцоогоор 500 мянган төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэж, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Шүүх дараах үндэслэлээр дүгнэлт гаргав:

• 2024 оны 04 дүгээр сарын 24-нд байгуулсан 20 сая төгрөгийн зээлийн гэрээний дагуу мөнгийг шилжүүлсэн баримт хэрэгт авагдаагүй, мөн 8 сая төгрөгийн бэлэн мөнгө өгсөн нь нотлогдоогүй тул зээлийн үндсэн төлбөр болон хүү, алдангийг нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй байна.
• Харин 2023 оны 12 дүгээр сарын 24-нд дансаар 12 сая төгрөг шилжүүлсэн нь баримт болж байгаа тул энэ нь амаар байгуулсан зээлийн харилцаа гэж үзнэ.
• Хариуцагч нь дансаар нийт 11.5 сая төгрөгийг буцаан шилжүүлсэн нь нотлогдсон тул шилжүүлсэн мөнгөн хөрөнгөтэй ижил хэмжээний мөнгийг буцаан өгөх үүрэгтэй, учир нь зээлдэгч нь авсан мөнгөө буцаан төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 281.1).
• Иймд шилжүүлсэн 12 сая төгрөгөөс төлөгдөөгүй үлдсэн 500 мянган төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах нь үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний үйлчлэх мөнгөн дүн болон бэлэн мөнгөөр өгсөн гэх баримт нотлогдоогүй бол тухайн зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алдангийг нэхэмжлэх эрх үүсэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Зээлийн гэрээний хэлбэр нь албан ёсны бичгээр байгуулагдаагүй байсан ч мөнгийг дансаар шилжүүлсэн баримт байгаа бол зээлийн харилцаа тогтсон гэж үзнэ.
• Зээлдэгч нь шилжүүлэн авсан мөнгөн хөрөнгөтэй ижил хэмжээний мөнгийг буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 281.1).