Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол — тариалангийн талбайд мал орж сүйтгэсэн холбоотой маргаан. Хариуцагч малчид тариалангийн талбайд мал оруулснаар нэхэмжлэгчийн тариалангийн үйл ажиллагаанд саад учруулж, тариалангийн бүтээгдэхүүн, талбайн үнэ цэнийг сүйтгэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нарын мал тариалангийн талбайд орж сүйтгэсний улмаас ойролцоогоор 16 сая төгрөгийн хохирол учирсан тул хохирлыг хариуцагч бүрээр нь гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Талбайгаа хашаажуулах үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч өөрөө буруутай, мөн хохирлын дүгнэлт нь газар дээр нь хэмжилт хийлгүйгээр гаргасан тул үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч бүрээс тогтоогдсон хохирлын дүнг гаргуулах шийдвэр гаргав.

• Засаг даргын шийдвэрээр байгуулагдсан ажлын хэсэг малчдыг оролцуулан хурал хийж, хохирлыг тооцох аргачлал болон бодит нөхцөл байдлыг үндэслэн дүгнэлт гаргасан тул ажлын хэсгийн дүгнэлтийг нотлох баримт гэж үзсэн.
• Хохирлыг тооцохдоо тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд учирсан хохирлыг нийт дүнгээр нэгтгэн дүгнэж, дараа нь малчин тус бүрээр дахин дүгнэлт гаргасан нь нэхэмжлэгчийн хохирлоо шаардах эрхийг хөндөхгүй тул энэ нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Хариуцагч С.Э-ийн учруулсан хохирол 10,368,000 төгрөг, хариуцагч С.Ц-ийн учруулсан хохирол 5,410,714 төгрөг гэж ажлын хэсгийн дүгнэлтээр тогтоогдсон тул эдгээр дүнг гаргуулах шийдвэр гаргав (Иргэний хууль 497.1, 510.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тариалангийн талбайд мал орж сүйтгэсэн тохиолдолд хохирлыг тооцох аргачлалыг баримтлан, малчин тус бүрээр хохирлыг хуваан тогтоосон нь нэхэмжлэх эрхийг хөндөхгүй (Ажлын хэсгийн дүгнэлт үндэслэлтэй байсан тул).
• Засаг даргын шийдвэрээр байгуулсан ажлын хэсгийн дүгнэлт нь талуудыг оролцуулж, бодит нөхцөл байдлыг тусгасан бол түүнийг нотлох баримт гэж хүлээн зөвшөөрнө.
• Гэм хор учруулсан этгээд хохирлыг нөхөх үүрэгтэй тул тогтоогдсон хохирлын дүнг хариуцагч бүрээс гаргуулах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 497.1).