2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлж, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулах. Зээлдэгч нар нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул зээлдэгч банк зээлийн үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон үндсэн зээлийг эргүүлэн төлөх шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөр төлөхгүй байгаа тул зээлийн үлдэгдэл болон хүүгийн төлбөрийг гаргуулж, барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргийг хангуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ нь анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус, банк зээлдэгчийг төөрөгдүүлж барьцаа хөрөнгийг өөрчилсөн гэх үндэслэлээр гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцож, барааны тэмдэгийг барьцаалбараас чөлөөлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг ханган, хариуцагч нарт ойролцоогоор 44 сая төгрөгийн төлбөр гаргуулж, мөн барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулахыг шийдвэрлэв. Хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд энэ нь дараах үндэслэлтэй:

• Хариуцагч нар зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлж, төлбөр төлөх хугацаа хэтрүүлсэн тул зээлдэгч банк зээлийн үүрэг биелүүлж, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулах эрхтэй болсон (Иргэний хууль 153, 157, 174).
• Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох, барааны тэмдэгийг чөлөөлөх тухай сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндсэн маргаантай хамааралгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.
• Нэхэмжлэгч шүүхэд холбогдох зардлыг нэхэмжилсэн боловч нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбарыг ирүүлэх зэрэг хууль ёсны үүргээ биелүүлээгүй тул хохирлыг тооцох үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлбөрийн хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдолд зээлдэгч нь зээлийн үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй (Зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 21.1, 21.2).
• Зээлийн үүрэг биелэгдэхгүй байгаа үед барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргээ хангуулах эрх үүснэ (Иргэний хууль 174.1).
• Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох эсвэл барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх тухай сөрөг нэхэмжлэл нь үндсэн маргаантай шууд хамааралгүй бол тухайн хэрэгт шийдвэр гаргах үндэслэл болохгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.2).