2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — сургалтын төлбөр болон холбогдох бусад зардлын үлдэгдэл нэхэмжлэх. Суралцагчийн эцэг эх нь сургуулийн захиргаатай байгуулсан гэрээний дагуу сургалтын төлбөр, автобусны төлбөр, хоолны төлбөр болон бусад зардлуудыг хугацаанд нь төлөөгүй тул нэхэмжлэгч тал эдгээр төлбөр болон гэрээний дагуу тооцогдох алдангийг гаргуулах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сургалтын төлбөр, автобусны төлбөр, хоолны төлбөр болон номын үнэ зэрэг нийт 15 сая орчим төгрөгийн үлдэгдэл, түүний алдангийг гаргуулах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжилсэн төлбөрийг хувааж төлөх хүсэлтэй боловч нэг дор бүрэн төлөх боломжгүй тул график гаргаж төлөх хүсэлтэй байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын хэсгийг харгалзан үзэж, нийт 11 сая орчим төгрөгийг гаргуулах шийдвэр гаргасан, харин нэхэмжлэлийн үлдэгдэл хэсэгт хамаарах 3 сая орчим төгрөгийн алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Талуудын хооронд байгуулсан сургалтын гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан, хүсэл зоригийн илэрхийлэл болсон тул Иргэний хууль 359.1-д заасны дагуу хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзсэн.
• Хариуцагч тал сургалтын төлбөр төлсөн эсэх, төлбөрийн авлагын тооцоотой холбоотой баримтыг ирүүлээгүй, мөн гэрээний дагуу тогтоосон хугацаанд төлбөрөө төлөөгүй байсан тул гэрээний 5.5 болон 5.2-т заасны дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Хариуцагч тал шүүхээс мэдэгдэл гардан авсан боловч шүүх хуралдаанд хүндэтгэх шалтгаангүйгээр оролцоогүй, нэхэмжлэлийн шаардлагатай холбоотой тайлбар, нотлох баримт ирүүлээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 100.3-т заасны дагуу түүний эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ нь хууль ёсны хэлбэртэй, хүсэл зоригоо илэрхийлсэн бол хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 359.1).
• Гэрээнд заасан төлбөр төлөх хугацааг биелүүлээгүй, төлсөн болох баримт нотлогдоогүй тохиолдолд гэрээний нөхцөлийн дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 232.6).
• Хариуцагч тал шүүхээс мэдэгдэл гардан авсан боловч хугацаанд тайлбар өгөхгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй бол түүний эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэх үндэслэлтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 100.3).