2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох, өмчлөх эрхийг тогтоолгох маргаан. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг тохиролцсон үнээр нь худалдаж авах явцдаа үлдэгдэл төлбөрийг зээлэх зорилгоор газар нь барьцаа тавьж, өмчлөх эрхийг өөр этгээдэд шилжүүлэн авсан нь хууль бус, хэлцлийг халхавчлах зорилготой гэж үзэн, холбогдох гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрын төлбөрийн ихэнх хэсгийг төлсөн боловч үлдэгдэл мөнгийг зээлэх зорилгоор газар нь барьцаа тавьж, өмчлөх эрхийг өөр хүнд шилжүүлсэн нь үнэн санаанаасаа бус, хөнгөмсгөөр хандсан, хэлцлийг халхавчлах зорилготой тул гэрээнүүд нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээнүүд нь талуудын хүсэл зоригоор, хуульд заасан хэлбэрээр байгуулагдсан тул хүчин төгөлдөр байна гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Нэхэмжлэгч нь газрын төлбөрийн ихэнх хэсгийг төлсөн боловч өмчлөх эрх олж авсан гэх баримт тогтоогдоогүй тул өмчлөх эрх олж авахаар шаардах үндэслэлгүй гэж үзэв. Хариуцагч талуудын хооронд байгуулсан гэрээнүүд нь Иргэний хууль 43.2.1, 43.2.3-т заасны дагуу талуудын хүсэл зоригоор, нотариатаар гэрчлүүлсэн, бүртгүүлсэн тул хүчин төгөлдөр байна. Мөн нэхэмжлэгч нь хэлцлийг халхавчлах зорилготой, үнэн санаанаасаа бус, хөнгөмсгөөр хандсан гэх баримт тогтоогдоогүй тул Иргэний хууль 56.1.2, 56.1.3, 56.1.4-т заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болгох үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хуульд заасан хэлбэрээр, нотариатаар гэрчлүүлж, бүртгүүлсэн гэрээ нь талуудын хүсэл зоригоор хийгдсэн тул хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 43.2.1, 43.2.3).
• Хэлцлийг халхавчлах зорилготой, үнэн санаанаасаа бус эсэхийг тогтоох баримт байхгүй бол хэлцэл нь хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 56.1.2, 56.1.3, 56.1.4).
• Гэрээг чөлөөтэй байгуулах, агуулгыг тодорхойлох эрхтэй тул талуудын тохиролцсон нөхцөл нь хууль ёсны эрх ашигт зөрчилгүй бол хүчин төгөлдөр гэж үзнэ (Иргэний хууль 189.1).