2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгагчид учирсан хохирлын нөхөн төлбөр болон хугацаа хэтрүүлсэн алданги олгох тухай. Даатгуулагч нь тээврийн хэрэгслийн салхины шил хагарсан гэмтлийг даатгагчид мэдэгдэж, засвар үйлчилгээ хийлгэсний зардлаа нөхөн төлүүлэхээр хандсан боловч даатгагч нь хохирлын шалтгаан тодорхойгүй, мэдээлэл хуурсан гэх үндэслэлээр татгалзсан тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгалын гэрээнд шилний эрсдэл, зам тээврийн ослоос үл хамаарах шалтгаанаар үүссэн хохирлыг нөхөн төлөх тусгай заалт байсан тул нөхөн төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хохирлын шалтгаан тодорхойгүй, даатгуулагч мэдээлэл хуурсан тул нөхөн төлбөр олгох боломжгүй бөгөөд хохирлын үнэлгээг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндэслэл бүрийг дараах байдлаар хянаж шийдвэрлэв:

• Даатгалын гэрээний 4.2.16 заалтад шилний эрсдэл буюу зам тээврийн ослоос үл хамаарах шалтгаанаар үүссэн хохирлыг нөхөн төлөх тусгай заалт тусгагдсан байсан тул салхины шилний хохирлыг даатгалын тохиолдол гэж үзнэ.
• Даатгуулагч нь гэмтлийг олж мэдсэн даруйдаа шуурхай албанд мэдэгдэж, даатгагчийн ажилтан үзлэг хийсэн баримттай байсан тул даатгуулагч мэдээлэл хуурсан гэх хариуцагчийн үндэслэл нь үндэслэлгүй юм.
• Засвар үйлчилгээний үнийн санал болон нэхэмжлэхүүд ирүүлсэн байсан тул хариуцагч үнийн дүнг няцаах баримт ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн зардлын дүнг үндэслэлтэй гэж үзнэ.
• Даатгагч нь эрх бүхий байгууллагын шийдвэрийг биелүүлэхээс татгалзсан тул нөхөн төлбөр олгох хугацаа хэтэрсэн гэж үзэж, гэрээний 7.2.12 заалтын дагуу алдангийг тооцох үндэслэлтэй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгалын гэрээнд эрсдэлийн төрлийг нарийвчлан заасан бол (жишээ нь: ослоос үл хамаарах шилний эрсдэл) тухайн эрсдэлийн үйл явдал бодитоор болсон тохиолдолд даатгагч нөхөн төлбөр олгох үүрэгтэй (Даатгалын тухай хууль 82.1).
• Даатгагч нь нөхөн төлбөр олгох хугацааг гэрээнд заасан хугацаанаас хэтрүүлэн сунгасан тохиолдолд гэрээний бусад заалт болон Иргэний хууль 232.4-т заасны дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй.
• Даатгуулагч нь хохирлын талаарх мэдээллийг даатгагчийн ажилтан үзлэг хийх үед баталгаажуулсан бол даатгуулагчийг мэдээлэл хуурсан гэж үзэх үндэслэлгүй (Даатгалын тухай хууль 82.1).