2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, барьцаа хөрөнгө болон батлан даагчийн нөхөх хариуцлага. Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч нар нь банкнаас хэвлэлийн тоног төхөөрөмжийн төсөлд зориулсан зээл авсан боловч үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь төлж чадаагүй тул банк зээлийн гэрээг цуцалж, барьцаа хөрөнгө болон батлан даагчийн нөхөх хариуцлагыг гүйцэтгүүлэхээр шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч нар нь зээл, хүүгийн төлбөрийг дуусгавар болгоогүй тул барьцаа хөрөнгө болох үл хөдлөх эд хөрөнгө, хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, хэрэв хүрэлцэхгүй бол батлан даагч нараас үндсэн зээлийн үлдэгдлийн тодорхой хувийг гаргуулж авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй байгаа тул гэрээг цуцлах нь үндэслэлгүй, гэхдээ төлбөр төлөх үүргээ сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нь зөв гэсэн байр суурьтай байв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч Н ХХК болон хамтран зээлдэгч Э.Б нарыг зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг нэхэмжлэгчид олгох, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, хэрэв хүрэлцэхгүй бол батлан даагч ЗБДС-ийг үндсэн зээлийн үлдэгдлийн 57,4 хувийг нөхөх хариуцлага хүлээлгэхээр шийдвэрлэв. Шүүх ийм шийдвэрт хүрсэн учир нь хариуцагч нар зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлж чадаагүй тул зээлийн гэрээний үүрэг биелээгүй гэж үзсэн бөгөөд барьцаа хөрөнгө болон батлан даалтын гэрээний зохицуулалт нь хууль тогтоомжид нийцсэн тул барьцаа хөрөнгө болон батлан даагчийн нөхөх хариуцлагыг хэрэгжүүлэх үндэслэлтэй гэж дүгнэв (Иргэний хууль 451.1, 453.1, 460.2, 158.1, 175.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгө болон батлан даагчийн нөхөх хариуцлагыг гүйцэтгүүлэх нь хууль ёсны эрх юм (Иргэний хууль 158.1, 175.1).
• Батлан даагч нь барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахад хүрэлцэхгүй тохиолдолд батлан даалтын гэрээний дагуу нөхөх хариуцлага хүлээдэг (Иргэний хууль 460.2).
• Зээлийн гэрээний үүрэг биелээгүй үед барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь зөв үндэслэлтэй (Иргэний хууль 451.1).