Говьсүмбэр аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шүүгчийн захирамж

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээ цуцлах, зээлийн төлбөр болон барьцаа хөрөнгийг гаргуулах. Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч нар нь бизнесийн зээл авсан боловч орлого буурсан болон гэр бүлийн асуудлаас шалтгаалан төлбөрөө хугацаанд нь төлж чадаагүй тул зээлийн төлбөрийн үүрэг хэтэрсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ 99 хоног хэтрүүлэн зөрчсөн тул зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг гаргуулах, үүргээ гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгийг гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэхэд гарсан асуудлыг хөндөж, батлан даагч болох гуравдагч этгээдийн хөрөнгийг хураахгүй байхыг хүссэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн гэрээг цуцалж, зээлийн төлбөр болон барьцаа хөрөнгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Хариуцагч нар зээлийн төлбөр төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, төлбөрийг гаргуулах үндэслэлтэй болсон (Иргэний хууль 225.1, 227.1, 451.1, 452.1, 453.1). Хариуцагч нарын барьцаалсан автомашин, орон сууц, газар болон бизнесийн орлогоос үүрэг гүйцэтгүүлэх нь үндэслэлтэй тул барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүрэг гүйцэтгүүлэхээр шийдвэрлэв (Иргэний хууль 156.1, 156.2). Гэвч батлан даагч гэх гуравдагч этгээдийн хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэхэд ашиглах нь үндэслэлгүй тул түүний барьцаа хөрөнгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамжийн заалтыг бүрэн хангаж шийдвэрлэсэн тул төлсөн хураамжийг хариуцагч нараас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь үндэслэлтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль 7.1.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч гэрээнд заасан төлбөр төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй, зээлийн ангилал нь буурсан байсан тул банк нь зээлийн гэрээг цуцалж, төлбөрийг гаргуулах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).
• Хариуцагч нар зээлийн үүргээ гүйцэтгэхгүй бол барьцаалсан хөдлөх болон үл хөдлөх хөрөнгө, бизнесийн орлогоос үүрэг гүйцэтгүүлэх боломжтой (Иргэний хууль 156.1, 156.2).
• Батлан даагчийн хөрөнгө нь зөвхөн тухайн этгээд өөрөө үүрэг хүлээсэн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгэх үндэслэл болно, харин зөвхөн барьцаа хөрөнгө нь тухайн хэргийн маргааны гол асуудал биш бол түүнийг хэрэгсэхгүй байх үндэслэлтэй.