Говьсүмбэр аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ цуцлах, барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэх болон барьцаалуулагчийн хөрөнгийн дарааллыг тогтоох эрх зүйн маргаан. Зээлдэгч нар бизнесийн зээл авсан боловч орлого буурсан шалтгаанаар төлбөрөө хугацаанд нь төлж чадаагүй, зээлийн төлбөр хэтэрсэн тул банк гэрээг цуцалж, барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ хэтрүүлэн зөрчсөн тул зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү болон барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэхэд гарсан дарааллыг зааж, гуравдагч этгээдийн хөрөнгийг хамгийн түрүүнд хураахгүй байхыг хүссэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээг цуцалж, барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг өөрчилсөн. Шүүх барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгүүлэх дарааллыг тогтоохдоо хариуцагчийн хөрөнгөөр эхэлж хангуулах ёстой тул гуравдагч этгээдийн хөрөнгийг тэргүүн ээлжинд ашиглахгүй байх шийдвэр гаргасан, учир нь Иргэний хууль 157.8-д зааснаар барьцаагаар хангагдах шаардлагыг үүрэг гүйцэтгэгч болон гуравдагч этгээдийн хөрөнгөөр нэгэн зэрэг хангахаар бол үүрэг гүйцэтгэгчийн хөрөнгөөр эхэлж хангуулахыг эрхтэй. Мөн бараа материалын хувьд тухайн эд хөрөнгө байгаа эсэхийг тодруулахгүйгээр орлох зүйлсээр гүйцэтгүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь нотлох баримтад үндэслээгүй тул бараа материалыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барьцаалуулагч гуравдагч этгээд байсан тул үүрэг гүйцэтгэх дарааллыг тогтоохдоо үүрэг гүйцэтгэгчийн хөрөнгөөр эхэлж хангуулах ёстой (Иргэний хууль 157.8).
• Барьцаа хөрөнгийн тухай шийдвэр нь нотлох баримтад үндэслэсэн байх ёстой тул бараа материалын бодит байдлыг тодруулахгүйгээр орлох зүйлсээр гүйцэтгүүлэхээр шийдвэрлэх нь буруу (Иргэний хууль 153, 175).
• Зээлдэгч гэрээнд заасан төлбөр төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул банк зээлийн гэрээг цуцалж, төлбөрийг гаргуулах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).