2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, алдангийг гаргуулах тухай. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхгүй байсан тул зээлдэгч компани үндсэн зээл болон хүү, алдангийг нэхэмжилсэн байна. Гэрээнд барьцаалах хөдлөх эд хөрөнгийн эзэмших эрхийг шилжүүлсэн байсан ч зээлдэгч тал нь зээлээ төлөхгүй байхад зээлдэгч компани барьцаа хөрөнгийг борлуулж, үүргээ гүйцэтгэх арга хэмжээ аваагүй байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр болон хүү, алдангийг хугацаанд нь төлөөгүй тул нийт орчим 35 сая төгрөгийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлдэгч компани нь барьцаа хөрөнгийг борлуулж, зээлээ гаргаж авах эрх нь байсан боловч түүнийг хэрэгжүүлээгүй, мөн зээлийн хүүг тооцох үндэслэлгүй гэж үзэн шаардлагыг эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч нь үндсэн зээл, хүү, алдангийг нэхэмжлэх эрхтэй байсан (Иргэний хууль 281.1).
• Гэвч нэхэмжлэгч нь гэрээнд заасан барьцаа хөрөнгийг борлуулж, зээлээ гаргаж авах үүргээ гэрээний хугацаанд зохих ёсоор, шударгаар гүйцэтгээгүй тул хариуцагчийн татгалзал үндэслэлтэй байна.
• Нэхэмжлэгч нь гэрээний 4.2.4-т заасан барьцаа хөрөнгийг борлуулах үүргээ гэрээ байгуулснаас хойш олон сарын турш хэрэгжүүлээгүй тул Иргэний хууль 206.1-д заасан үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэсэн гэж үзэх боломжгүй юм.
• Нэхэмжлэгч нь барьцаа хөрөнгийг борлуулах үүргээ хэрэгжүүлэхээс өмнө хариуцагч тал зээл, хүү, алдангийг төлөхөөс татгалзсан нь үндэслэлтэй тул Иргэний хууль 209.1-д заасан журмын дагуу хариуцагч тал үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч тал нь барьцаа хөрөнгийг борлуулж, зээлийн үүргээ гүйцэтгүүлэх гэрээнд заасан үүргээ зохих ёсоор, хугацаанд нь хэрэгжүүлээгүй тохиолдолд зээлдэгч тал зээл, хүү, алдангийг төлөхөөс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 209.1).
• Зээлдэгч компани нь барьцаа хөрөнгийг борлуулж, зээлийн үүргээ гүйцэтгүүлэх үүргээ хэрэгжүүлээгүй тул үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэсэн гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хууль 206.1).
• Барьцаа хөрөнгө нь бусдын өмчлөлд шилжүүлж болох хөдлөх эд хөрөнгө байсан тул үүнийг барьцаалан зээлдүүлэх зорилгоор ашиглах нь зөв юм (Иргэний хууль 154.1).