Тогтоол №173910

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүл салалтын улмаас эд хөрөнгийн эрхээ хамгаалуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэлийг хангаж, эд хөрөнгийг хуваалцах шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэр бүл цуцлагдсан тохиолдолд эд хөрөнгийг тэгш хуваах хуулийн заалтыг баримталсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Банк - Үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд нийт 42,560,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Иргэн - Зээлийн эргэн төлөлтийн тооцоолол буруу, нэмэгдүүлсэн хүүг үндэслэлгүй тооцсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-11, **Дугаар**: 101/ШШ2018/02540 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д зааснаар зээлдэгч зээлийг хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-02-22, **Дугаар**: 210/МА2019/00356 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдал, зээл төлөлтийн баримтыг дутуу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээл болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар хугацаа хэтэрсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэг хэвээр байна. - Хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэл болох зээл төлөлтийн тооцооллыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасны дагуу баримтаар нотлоогүй. - Үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 175.1-д нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүл салалтын улмаас үүссэн эд хөрөнгийн маргаан, эд хөрөнгийг хуваалцахтай холбоотой эрх зүйн асуудал. АНХАН ШАТ: Шүүхээс эд хөрөнгийг хуваалцах талаар гаргасан шийдвэр, холбогдох хуулийн зүйл заалтыг үндэслэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэрхэн хэрэглэсэн, хуулийн тайлбар, шүүхийн үнэлгээний талаарх дүгнэлт.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эм Жи Эл Эс” ХХК нь хариуцагч “Тайван зам” ХХК-иас 5,500,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эм Жи Эл Эс” ХХК нь “Тайван зам” ХХК-д замын нэмэлт засварын ажил гүйцэтгэсэн хэдий ч төлбөрөө аваагүй тул нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: “Тайван зам” ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, ажил гүйцэтгэлийг баталгаажуулсан акт байхгүй тул төлбөр хийх үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2024 оны 05 дугаар сарын 25-ны өдрийн “Захиалгат ажлын гэрээ”-гээр “Эм Жи Эл Эс” ХХК нь “Тайван зам” ХХК-ийн барилгын талбайд замын нэмэлт засварын ажлыг 5,500,000 төгрөгөөр хийж гүйцэтгэхээр тохиролцсон. - Ажил гүйцэтгэлийн акт, төлбөр нэхэмжилсэн баримт, банкны баримтууд. - Гэрээний ерөнхий нөхцлийн 3.1.2-т "гүйцэтгэсэн ажлыг акт үйлдэж баталгаажуулна" гэж заасан. - Хариуцагч талын захирал гүйцэтгэсэн ажлыг хүлээн авсан боловч албан ёсны акт үйлдэж баталгаажуулаагүй. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-05-01, **Дугаар**: 103/ШШ2025/00372 - Хариуцагч “Тайван зам” ХХК-иас 5,500,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч “Эм Жи Эл Эс” ХХК-д олгох. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-т зааснаар захиалгаар ажил гүйцэтгэгч нь захиалагчийн даалгавраар тохирсон ажил гүйцэтгэх, захиалагч нь гүйцэтгэсэн ажлыг хүлээн авч хөлс төлөх үүргийг хүлээдэг. - Хэдийгээр ажил гүйцэтгэлийн акт байхгүй ч талууд гэрээ байгуулж, нэхэмжлэгч тал ажлыг гүйцэтгэж, хариуцагч тал ажлыг хүлээн авсан нь шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон. - Гэрээнд заасан ажил гүйцэтгэгдсэн болохыг гэрчүүдийн мэдүүлэг, банкны гүйлгээний баримтууд болон бусад нотлох баримтуудаар батлагдсан. - Иргэний хуулийн 207.1-т заасны дагуу гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй нь гэрээний зөрчил болно. - Иргэний хуулийн 208.1-д заасны дагуу мөнгөн төлбөрийн үүрэг гүйцэтгэгдээгүй тул хариуцагч нь нэхэмжлэгчид төлбөр төлөх үүрэгтэй. - Улсын тэмдэгтийн хураамжид нэхэмжлэгчийн төлсөн 93,500 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Дундговь аймгийн Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2025 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдрийн 310/ШШ2025/00072 дугаар шийдвэртэй захиргааны хэргийг нэхэмжлэгч, хариуцагчийн давж заалдах гомдлоор хянан хэлэлцэв. - **Нэхэмжлэгч**: "Дундговь Сүү" ХХК нь аймгийн Засаг даргын “Газар эзэмшүүлэх тухай” 2023 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/844 дүгээр захирамж болон аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын зөвлөлийн 2023 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн 04 дүгээр хурлын шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Хариуцагч**: Дундговь аймгийн Засаг дарга, Дундговь аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын зөвлөл. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Дундговь аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын зөвлөлийн 2023 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн хурлаар “Дундговь Сүү” ХХК-ийн ашиглаж байсан 0.07 га газрыг иргэн Ч.Дулмаад 5 жилийн хугацаатайгаар олгох шийдвэр гаргасан. - Уг шийдвэрийн дагуу Дундговь аймгийн Засаг даргын 2023 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/844 дүгээр захирамж гарсан. - Нэхэмжлэгч нь уг захирамж, зөвлөлийн шийдвэрийг хууль бус гэж үзсэн. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - Нэхэмжлэгч, хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-11, **Дугаар**: 310/ШШ2025/00072 - Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисугай. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 104.1-д заасныг үндэслэн аймгийн Засаг даргын 2023 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/844 дүгээр захирамжийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон нь үндэслэлтэй. - Тухайн захиргааны актыг гаргахдаа Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль болон Газрын тухай хуульд заасан журмыг зөрчсөн. - Захиргааны актын үндэслэл болсон зөвлөмж нь захиргааны акт биш бөгөөд Захиргааны ерөнхий хуулийн 3.1.2-т заасан шаардлагыг хангахгүй тул зөвлөмжийг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хангахгүй орхисон нь зөв. - Газрын тухай хуулийн 3.1.1, 21.2.3, 33.1.2-т заасны дагуу Засаг даргад газар эзэмшүүлэх, ашиглуулах эрх олгох захирамж гаргах эрх байх боловч, энэ тохиолдолд захиргааны зөвлөлийн шийдвэрийг үндэслэн иргэнд газар олгосон нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг хөндсөн. - Иргэн Ч.Дулмаад газар эзэмшүүлэхдээ “Дундговь Сүү” ХХК-тай байгуулсан гэрээний хугацааг харгалзаагүй. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 104.2-т зааснаар шүүх захиргааны актыг хууль бус болохыг тогтоох боловч тухайн захиргааны актыг гаргасан байгууллага, албан тушаалтан нь хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд шинэ захиргааны акт гаргах эрх нь нээлттэй хэвээр үлдэнэ.